Heb ik de winterblues of een winterdepressie?

Omdat het minder lang licht is en het daglicht ook zwakker is dan in een ander seizoen, kun je je deze winter somber en neerslachtig voelen. Veel mensen hebben last van een winterdip of de zogenoemde ‘winterblues’. 1 op de 10 Nederlanders krijgt last van een winterdip of een winterdepressie.

Op het eerste gezicht lijken een winterdip en een winterdepressie op elkaar. Ze komen beide veel vaker voor als de dagen korter worden, zijn allebei hartstikke vervelend, en hebben beide een negatieve invloed op de gemoedstoestand. Maar vergis je niet, het zijn toch twee totaal verschillende dingen. Iemand met een dip kan de dagelijkse bezigheden ondanks de dip nog wel volhouden, terwijl iemand met een winterdepressie echt niet of nauwelijks meer in staat is te functioneren. De winterdip heeft ongeveer 8.5% van de Nederlanders last van. Het heeft vergelijkbare klachten met de winterdepressie, maar zijn dus wel milder. Daarnaast krijgt ongeveer 3% van de Nederlanders dit seizoen te maken met een winterdepressie. De een heeft meer aandacht nodig dan de ander. Dit zijn de belangrijkste kenmerken:

Winterdip:

• Een neveneffect van je lichaam, omdat het zich moet aanpassen op de donkere dagen dit seizoen,
• Je bent prikkelbaar,
• Je kan je minder goed concentreren/ je bent besluiteloos,
• Minder of geen behoefte aan sociale contacten,
• Je eten smaakt niet meer, of je wil juist meer eten,
• Gaat na een week of twee weer over, wanneer je lichaam helemaal is aangepast aan het nieuwe ritme dit seizoen,
• Heeft geen behandeling nodig.

Winterdepressie:

• Is een psychische aandoening,
• Gaat meestal niet over zonder behandeling. Bijvoorbeeld lichttherapie onder een speciale lamp kan helpen (als je 1x per dag in het licht van deze lamp zit, is er vaak al verbetering na een week). Of je kunt vragen om een doorverwijzing naar de psycholoog,
• Duurt het hele herfst- en winterseizoen, wordt vanaf het voorjaar weer minder,
• Heeft ergere symptomen; je kunt niet meer functioneren, je bent extreem prikkelbaar, en je hebt helemaal nergens meer zin in, je hebt meer slaap nodig (soms wel 14 uur op een nacht en je hebt meer eetlust (vooral koolhydraatrijk en zoet),
• Zorgt voor een permanente negatieve stemming.
• Je mag van een winterdepressie spreken als je tenminste 2 jaar achter elkaar deze klachten hebt.

Praat erover

Dit is misschien wel de belangrijkste tip die we je kunnen geven. Lucht je hart, het kan wonderen doen. Blijf er niet zelf mee zitten, maar praat over de winterblues of -depressie met je partner, vriend, of collega. Misschien ervaren zij wel hetzelfde en ben je niet de enige die het op het moment wat moeilijker heeft. En blijf je je neerslachtig en somber voelen, aarzel dan vooral niet en bespreek de klachten met je huisarts.

Als je door de depressie (bang bent dat je binnenkort) niet in staat bent om je werk uit te kunnen voeren, kun je contact opnemen met de bedrijfsarts. Dit contact is vertrouwelijk. De bedrijfsarts kan je persoonlijk advies geven met betrekking tot jouw situatie.

Lees hier alles over de kenmerken van een winterdepressie en wat je er tegen kunt doen.

Tips tegen de winterblues

Is het geen winterdepressie maar kun je wel een opkikker gebruiken deze winter? Nu de kans op sneeuw en daarmee sneeuwpret alsmaar afneemt, kun je hier nog wat tips vinden om de winterdip van je af te schudden, of nog beter; het te voorkomen!

1. Neem tijd voor jezelf
   Door de winterdip kun je je sneller futloos en vermoeid voelen. Negeer deze signalen vooral niet, en gun jezelf wat tijd om je energie weer aan te vullen. Wat geeft jou energie? Zoek een rustige activiteit die je mentale gesteldheid een boost geeft. Bijvoorbeeld een warm bad, een massage, of gewoon lekker op de bank zitten met een film of boek en kop warme chocolademelk.
2. Ga op tijd naar bed
   In deze periode is het belangrijk om je slaapritme goed in de gaten te houden. Als je van jezelf al weet dat je gevoelig bent voor de winterdip, zorg dan dat je voor 11 uur ’s avonds in je bed ligt, en ook op een regelmatig tijdstip weer opstaat. Het is soms een uitdaging, maar acht uur slaap per dag is altijd belangrijk, dus ook nu.
3. De deur uit
   Bah, guur, koud, nat.. Toch is het goed om naar buiten te gaan en je dagelijkse portie daglicht te krijgen. In deze tijd van het jaar gaan veel mensen in het donker richting hun werk, en komen ook pas weer thuis als het donker is. Probeer overdag een rondje te lopen buiten en een frisse neus te halen. Bij voorkeur in de ochtend, zodat het brein zoveel mogelijk wordt blootgesteld aan zonlicht om de biologische klok te reguleren en de stemming te verbeteren.
4. Beweeg
   Eerder plaatsen we een artikel over dat we teveel zitten en dat daar gezondheidsrisico’s aanzitten. Te weinig bewegen kan er ook voor zorgen dat je een winterdip krijgt. Van een half uurtje bewegen per dag krijg je al een aardige dosis endorfine en serotonine; twee stofjes die ervoor zorgen dat je je beter in je vel voelt.
5. Haal groen in huis
   Onderschat de kamerplant vooral niet. Al die kale bomen buiten kunnen onbewust je humeur beïnvloeden. Mensen reageren van nature goed op de natuur. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt bovendien dat planten in huis je stressniveau naar beneden brengen. Sterker nog, zelfs een plaatje van een plant heeft al effect.
6. Wees positief
   Even klagen over bijvoorbeeld het weer is natuurlijk super lekker, maar we worden er ook negatiever van. Probeer eens de positievere kanten te noemen. Je kan vragen of een vriend of vriendin je winterbuddy wil zijn. App elkaar elke dag een winters hoogtepunt. Bijvoorbeeld dat je kan genieten van de knusse kerstverlichting of iets moois wat het winterse weer teweeg heeft gebracht.
7. Mooie vooruitzichten
   Er is echt geen beter moment om je zomerplannen te maken. Door alle voorpret en te dagdromen over de zomer, komt de lente een stuk sneller dichterbij.

by Sofie Bolder