Bouw in ontwikkeling VAST

Moet je bereikbaar zijn in de vakantie?

Voor de meesten van ons is het dé periode van het jaar: vakantie. Even weg van het werk, tijd voor jezelf en je gezin, en vooral geen werkmails of telefoontjes. Maar stel… je werkgever belt je terwijl je in de zon ligt of net een bergwandeling maakt. Moet je dan opnemen? Ben je verplicht om beschikbaar te zijn?

Als je vakantie opneemt, neem je vakantiedagen op.  Dat betekent dat je vrij bent van werk. Je bent dus niet verplicht om bereikbaar te zijn voor telefoontjes, appjes of e-mails van je leidinggevende.
Vakantie is bedoeld om uit te rusten, bij te tanken en los te komen van je werk.

Wat zegt de cao Bouw & Infra?

In de cao Bouw & Infra staat in artikel 3.1 de regeling over vakantie. Daarin worden zaken geregeld zoals opbouw van vakantiedagen, aanvragen van vakantie en het vaststellen van de vakantieperiode.
Belangrijk: er staat geen bepaling in dat je tijdens je vakantie bereikbaar moet zijn. Er is dus géén cao-regel die je verplicht om te reageren op telefoontjes of berichten.

Wat als je tóch wordt gebeld?

In de praktijk kan het natuurlijk voorkomen dat een werkgever belt. Misschien is er iets onverwachts gebeurd op de bouwplaats, of ontbreekt er cruciale informatie.

Je werkgever moet jouw vakantie respecteren, tenzij er sprake is van een uitzonderlijke noodsituatie (bijvoorbeeld als jij als enige toegang hebt tot cruciale informatie of systemen).

Praktische tips om ongestoord vakantie te vieren

• Zet je werktelefoon uit of laat deze thuis.
• Stel een out-of-office melding in voor je e-mail en voicemail.
• Draag je lopende werkzaamheden over aan collega’s voordat je met vakantie gaat.
• Maak duidelijke afspraken met je leidinggevende over bereikbaarheid (of juist onbereikbaarheid).

Heb je vragen of wil je weten hoe dit voor jouw situatie zit? Neem contact met ons op via uta@fnv.nl.

by Jelle Nieuwenstein

Werkdruk neemt toe rond de bouwvak

De officiële bouwvak is in 1981 afgeschaft. Toch merken we dat veel bedrijven de deuren sluiten tijdens de zomer. De bouwvak zou een moment van rust en vakantie moeten zijn, waarin het werk stil ligt. In de praktijk blijkt dit anders. Werkdruk neemt juist toe rond de bouwvak. 

Door de hoge werkdruk en de naderende bouwvak moeten veel projecten vóór die tijd worden afgerond. Hierdoor worden veel opleveringen net voor de bouwvak gepland, wat leidt tot een toenemende werkdruk. In plaats van een periode van rust en ontspanning, wordt de bouwvak voor velen een moment van herstellen van wekenlang hard werken. 

Gevolgen 

Omdat deze situatie zich elk jaar herhaalt, is er geen daadwerkelijk rustmoment. De druk om projecten af te ronden voor de bouwvak leidt bovendien tot meer fouten, wat het werk nog zwaarder maakt. Hierdoor kan je tijdens de vakantie het werk toch niet helemaal loslaten.  

Op de lange termijn kan dit grote gevolgen hebben, zowel fysiek als mentaal. Veel werknemers die wij gesproken hebben de afgelopen periode, ervaren lichamelijke of psychische klachten, zoals kapotte knieën, gevoelloosheid in de handen of een burn-out. Degenen die er zelf geen last van hebben, kennen vaak minstens drie mensen in hun directe omgeving die hier wél mee te maken hebben gehad. 

Voorkomen is beter dan genezen

Het is daarom van groot belang dat er op een gezonde, efficiënte en effectieve manier gewerkt wordt. Wij vinden dan ook dat er verandering moet komen voor de UTA-werknemers. 

Speelt dit probleem bij jou, binnen je team of bij je werkgever? Dan gaan we graag met je in gesprek. Samen kunnen we zorgen voor verandering! 

Neem contact met ons op via uta@fnv.nl.

by Caroline van Ooijen

Masculinity Contest Culture: waarom de ‘mannelijke wedstrijdcultuur’ in de bouw ons allemaal raakt

Stel je voor: je werkt in een team waar het draait om wie het hardst werkt, het meest weet of het snelst beslist. Waar het vanzelfsprekend is dat je nooit mag twijfelen, altijd sterk moet zijn, en vooral niet te veel praat over wat moeilijk is. Waar fouten maken gezien wordt als zwakte, en samenwerking soms als tijdverlies.

Herkenbaar? Dan is de kans groot dat je werkt in een omgeving die beïnvloed wordt door wat onderzoekers Masculinity Contest Culture (MCC) noemen — letterlijk: een competitieve werkcultuur waarin vooral traditionele, ‘mannelijke’ eigenschappen worden beloond.

In dit artikel kijken we wat MCC precies is, of het in de bouw- en infrasector vaak voorkomt, wat het betekent voor vrouwen én mannen, en vooral: hoe we deze cultuur samen kunnen veranderen. Want MCC is geen individueel probleem. Het is een cultuurprobleem. En cultuur kunnen we alleen collectief veranderen.

Wat is masculinity contest culture eigenlijk?
De term komt uit onderzoek van de Amerikaanse psycholoog Peter Glick en collega’s, en verwijst naar een werkcultuur waarin medewerkers voortdurend in competitie lijken te zijn — niet alleen over resultaten, maar ook over identiteit. Wie is de sterkste? Wie kan het langst doorgaan? Wie toont nooit zwakte?

In een masculinity contest culture is winnen belangrijker dan samenwerken, status belangrijker dan collegialiteit, en assertiviteit belangrijker dan reflectie. Hulp vragen of fouten erkennen wordt gezien als een teken van zwakte. De ‘beste werknemer’ is degene die het hardst werkt, de meeste uren maakt en altijd beschikbaar is.

Kennisinstituut VHTO beschrijft MCC als een werkomgeving “waarin vooral masculiene eigenschappen worden beloond, zoals assertiviteit en competitie.” Dat betekent automatisch dat andere kwaliteiten — samenwerken, zorgvuldigheid, empathie — minder waardering krijgen.

Het gevolg is een cultuur waarin één soort gedrag als beste wordt gezien, en alles wat daarvan afwijkt, bewust of onbewust, lager wordt gewaardeerd.

De bouw: het toneel van MCC?
Laten we eerlijk zijn: de Bouw & Infra is nog steeds een mannenwereld. Op de bouwplaats, in de uitvoering, in het management – de meerderheid is man. En met dat evenwicht komt ook een cultuur die traditioneel ‘mannelijk’ gedrag waardeert.

Assertief zijn, durven aanpakken, niet te veel praten maar dóen – dat zijn eigenschappen die hier vaak als vanzelfsprekend worden gezien. Daar is op zich niets mis mee, maar het wordt een probleem als dat de enige manier is om serieus genomen te worden.

Want wat gebeurt er dan met mensen die op een andere manier werken? De collega die liever samen beslist dan alleen de leiding neemt. De vrouw die vragen stelt in plaats van meteen een oordeel velt. De man die liever luistert dan praat. In een masculinity contest culture worden die mensen vaak over het hoofd gezien, of zelfs gezien als “niet ambitieus genoeg”. En dat terwijl juist zij vaak zorgen voor verbinding, kwaliteit en veiligheid – dingen die in de sector essentieel zijn.

Wat MCC doet met vrouwen
Voor vrouwen heeft MCC vaak een dubbele uitwerking. Aan de ene kant passen vrouwen vaak niet in het dominante plaatje. De ‘ideale werknemer’ in een MCC-cultuur is iemand die altijd beschikbaar is (lees: geen zorgtaken thuis heeft), niet twijfelt en niet te veel emotie toont. Wie daar niet in past, wordt minder snel gezien als ‘leidinggevend’ of ‘sterk’. Als vrouwen zich wél aanpassen, kunnen ze weerstand krijgen. Vrouwen die zich juist wel assertief en competitief opstellen, krijgen vaak te horen dat ze “te fel,” “te hard” of “niet vrouwelijk genoeg” zijn. Het is dus een lose-lose-situatie.

Onderzoek laat zien dat MCC leidt tot meer stress en emotionele uitputting, vooral bij vrouwen. Ze voelen zich minder gezien en minder verbonden met hun organisatie. En dat vergroot het risico op vertrek of uitval.

Herken jij dat? Dat je het gevoel hebt dat je je voortdurend moet bewijzen, harder moet werken om serieus genomen te worden, of niet echt kunt zijn wie je bent? Dat is niet jouw persoonlijke tekortkoming — dat is een effect van een cultuur die maar één type gedrag beloont.

Wat MCC doet met mannen
Mannen kunnen ook last hebben van zo’n werkcultuur. Niet iedere man wil de alfaman uithangen of in eindeloze competitie leven. Maar in een MCC-omgeving is dat vaak wél wat van hen verwacht wordt. Onderzoek toont aan dat mannen in zo’n omgeving sneller last krijgen van werkstress, burn-out en verminderde werktevredenheid, zeker als ze van nature minder competitief zijn.

Ook kunnen mannen zich gevangen voelen in de rol van de ‘sterke’ collega: altijd presteren, nooit kwetsbaar zijn, geen fouten mogen maken. Dat is niet gezond – niet voor de mens, niet voor het team, en niet voor het bedrijf. Kortom: MCC is niet alleen een vrouwenprobleem. Het raakt iedereen.

De prijs die bedrijven betalen
Voor bedrijven lijkt een masculinity contest culture op korte termijn misschien efficiënt. Iedereen zet zich in, er wordt hard gewerkt, er is daadkracht. Maar op de lange termijn is de schade groot.

Teams waarin mensen met elkaar concurreren in plaats van samenwerken, delen minder kennis. Creatieve ideeën komen niet boven tafel, omdat men bang is om fouten te maken. De werkdruk stijgt, de betrokkenheid daalt, en medewerkers branden op.

Onderzoek van Glick en collega’s toont aan dat bedrijven met een sterke masculinity contest culture slechtere bedrijfsresultaten laten zien, omdat samenwerking en betrokkenheid ontbreken. En misschien wel het belangrijkste: bedrijven met een sterke wedstrijdcultuur zijn minder aantrekkelijk voor nieuw talent. Vrouwen, en steeds vaker ook jonge mannen, kiezen liever voor een omgeving waar samenwerking, veiligheid en groei centraal staan.

Wil de sector toekomstbestendig zijn – met voldoende instroom, innovatie en veiligheid – dan moet die cultuur veranderen.

Herken jij het op je werk?
Sta eens even stil bij jouw werkplek. Wordt daar vooral gekeken naar wie het hardst werkt of naar wie het team verder helpt? Kun je open praten over twijfels of fouten, of is dat een teken van zwakte?

Krijgen vrouwen, of mensen met een andere stijl van communiceren, evenveel ruimte en waardering als de luidere, snellere types? En hoe vaak zie je dat collega’s elkaar uitdagen in plaats van ondersteunen?

Van individueel naar collectief: samen sterk
Als vrouw in de bouw is het makkelijk om te denken: “Ligt het aan mij? Doe ik iets verkeerd?”
Maar nee, het ligt niet aan jou. Het ligt aan een cultuur die decennia lang maar één manier van werken heeft beloond.

Die cultuur kunnen we alleen veranderen als we het samen doen. Door ervaringen te delen, elkaar te steunen, en het gesprek aan te gaan over wat anders kan.

En dáár komt de vakbond in beeld. Als collectief, verenigd in een vakbond, kunnen jij en jouw collega’s:

• De vinger op de zere plek leggen: zichtbaar maken hoe MCC eruitziet in onze sector.
• Werkgevers aanspreken: vragen stellen over cultuur, leiderschap en diversiteit.
• Vrouwen verbinden: ervaringen delen en elkaar versterken.
• Opleiding en beleid beïnvloeden: zorgen dat verschillende kwaliteiten gewaardeerd worden.

Alleen samen kunnen we een cultuur bouwen waarin iedereen meetelt.

Wil jij hierover verder praten of ervaringen delen? Neem dan contact met ons op.

by Jelle Nieuwenstein

Nevenwerkzaamheden voor UTA-medewerkers

Je wordt gevraagd of jij met jouw kennis wat werkzaamheden wil uitvoeren voor een ander bedrijf, of misschien wil je wel een bedrijfje voor jezelf starten. Mag dit zomaar? 

Geen algemeen verbod
Er is geen algemeen verbod die wettelijk of cao bepaald is, om nevenwerkzaamheden te verrichten.  

Wel is het belangrijk dat je met een aantal dingen rekening houdt: In de cao staat dat je wel nevenwerkzaamheden mag uitvoeren, maar je mag niet de arbeidstijdenwet overtreden en daardoor onvoldoende rusttijd hebben. Ook mag je het belang van de werkgever niet schaden.  

Het is belangrijk dat je altijd bij je werkgever aangeeft als je nevenwerkzaamheden zou willen uitvoeren. De werkgever kan dan hiervoor schriftelijke toestemming geven. 

Contract of bedrijfsregeling
In je contract of bedrijfsregeling kunnen aanvullende regels staan. Het is altijd goed om deze na te kijken. 

Heb je behoefte aan advies, of een vraag? Stuur gerust een e-mail naar uta@fnv.nl en we helpen je op weg. 

by Jelle Nieuwenstein

Stress thuis of op je werk? Je bent niet alleen

Ervaar jij stress op je werk of thuis?  Bij FNV vinden we het belangrijk dat je goed voor je mentale welzijn zorgt. Misschien mag je jezelf wel wat meer aandacht geven. Daarom geven we je 5 eenvoudige tips om stress te verminderen. Met kleine pauzes en bewuste keuzes houd je meer grip op je energie en je dag.

Tip 1: Schrijf je stressfactoren op
Door je gedachten en gevoelens op papier te zetten, krijg je overzicht. Wat slurpt energie en wat geeft je juist kracht? Misschien is het je volle agenda, onzekerheid over je prestaties op werk of  misschien heb je zorgen thuis.

Bewustwording is de eerste stap richting verandering. Je mag dit alleen doen, maar dat hoeft niet. Je kan met een collega, vriend of leidinggevende overleggen of zij zien wat jou veel energie kost, of juist energie geeft. Dit kan je nieuwe inzichten geven, maar je kan ook gewoon alleen even praten wat vaak ook voor opluchting zorgt.

Tip 2: Laat multitasken los
Meerdere dingen tegelijk proberen te doen lijkt efficiënt, maar kost vaak juist meer energie. Focus daarom op één taak per keer. Dat geeft rust en een gevoel van voldoening. Werk in blokken, zet meldingen tijdelijk uit en bepaal bewust waar je aandacht naartoe gaat.

Tip 3: Creëer duidelijke werk- en privégewoontes
Wanneer start jouw werkdag, en wanneer is hij echt afgelopen? Door vaste rituelen aan te houden maak je het voor jezelf makkelijker om te schakelen. Denk aan de dag beginnen met je agenda bekijken en een koffiemoment. Probeer de dag af te sluiten een kleine reflectie van de dag of met een korte wandeling.

Werk je hybride, heb je zorgtaken of sport je graag? Dan zijn grenzen extra belangrijk. Bespreek ook thuis jouw ritme, zodat iedereen weet waar hij of zij aan toe is.

Tip 4: Streef naar balans in plaats van perfectie
Soms loopt alles gesmeerd, of soms valt je planning volledig in duigen. En dat is oké. Stress verminderen draait niet om perfectie, maar om aandacht geven aan wat je nodig hebt. Geef jezelf ook ruimte om even niets te doen, of even een praatje te maken met je collega. Juist dan ontstaan vaak nieuwe inzichten.

Tip 5: Plan mini-pauzes in (micro-breaks)
Even bewegen tussendoor helpt om spanning los te laten en zowel lichaam als geest fit te houden. Sta regelmatig op, maak een korte wandeling tijdens de lunch of rek je even uit bij je bureau. Zet desnoods een reminder in je agenda, thuis of op kantoor.

Via deze link vind je nog verschillende oefeningen die je bij je bureau kan doen!

Vragen? Neem contact met ons op via uta@fnv.nl.

by Jelle Nieuwenstein

Bestuurder Chaim Korthof: “Afbraak WW slecht nieuws voor UTA-werknemers”

In mijn familie werken er verschillende mensen in de sector Bouw & Infra. Onder andere mijn schoonvader werkte zijn hele leven in de bouw. In die periode heeft hij meerdere keren meegemaakt dat hij werkloos raakt door een crisis, maar was er gelukkig een WW waarop hij kon rekenen. Na de periode van crisis kon hij dan alsnog weer aan het werk en verliet zijn kennis en ervaring niet de sector. Daardoor heeft hij letterlijk veel bijgedragen aan de opbouw van Nederland na de oorlog.

Bouwmedewerkers nu

Maar ook nu zijn de mensen die werken in de Bouw&Infra sector van groot belang. De Bouw & Infra sector zorgt voor woningen, kantoren, scholen. Zonder de Bouw & Infra staat alles stil. Toch worden de mensen die werken in de Bouw & Infra relatief hard geraakt wanneer er een economische crisis ontstaat. Van de oliecrisis in de jaren 70 tot de crisis van 2008 en de huidige stikstofproblematiek: je ziet dan dezelfde patronen weer terug. Bouwprojecten die stilvallen of zelfs niet meer uitgevoerd worden, waardoor grote groepen mensen zonder werk komen te zitten.

Mensen die specifiek gespecialiseerd werk hebben, waardoor omscholing en aanpassen aan ander werk niet meteen mogelijk is. Althans niet binnen de ww periode die onlangs is voorgesteld door de regerende partijen, de huidige 24 maanden is dan al aan de krappe kant, laat staan dat men in 18 maanden een baan kan vinden met vergelijkbaar inkomen.

UTA-personeel

Als ik de mensen om me heen spreek heeft men het altijd over de bouwplaatsmedewerkers, maar ook het uta-personeel raakt het hard. Want een bouwstop is ook een kantoorstop. Projectleiders, werkvoorbereiders, uitvoerders en administratief medewerkers, verliezen al snel hun baan wanneer de bouwprojecten opdrogen. Dit was bijvoorbeeld goed merkbaar tijdens de crisis van 2008-2012, toen bij de grote bouwbedrijven duizenden mensen werden ontslagen. Dit weet ik uit eigen ervaring toen ik mijn huis kocht in het jaar voor de crisis. Toen het huis werd opgeleverd was de crisis in volle gang en waren een hoop mensen waar ik mee te maken had niet meer in dienst van Heijmans. Zij waren massaal ontslagen door de financiële storm die door de bouwwereld raasde.

Dit waren ook mensen met heel specifieke taken, opleidingen en ervaring, waardoor de zoektocht naar gelijkwaardig werk relatief langer duurde Dat zal bij een toekomstige crisis niet anders zijn. Ook hier is een WW-periode van 18 maanden veel te kort en is behoud van de 24 maanden WW cruciaal. Naast dat het voor de mensen zelf een persoonlijke strop kan zijn, is het ook voor de sector als geheel belangrijk om de mensen genoeg tijd te geven om werk te vinden. Op deze manier voorkom je dat de kennis en ervaring de sector verlaat, die dan weer hard nodig is als de crisis voorbij is.

Daarbij komt ook nog eens dat er geen financiële noodzaak is om het te verkorten, sterker: er blijft zelfs geld over. Er is genoeg afgebroken, zo was 20 jaar geleden de maximale WW-duur 5 jaar. In 2015 is dat al sterk ingekort naar 2 jaar. En nu wil de rechtse politiek naar 1,5 jaar voor dezelfde premie. Onacceptabel wat mij betreft, we moeten de huidige WW laten zoals deze is. Het is een vangnet dat hard nodig is.

Kom in actie
Kom in actie en meld je aan, dan houden we je op de hoogte van alle acties. Want alleen samen kunnen we de afbraak stoppen.  

by Jelle Nieuwenstein

Meld je aan voor een gesprek met de politiek over BouwplaatsID op 8 september

Al heel lang praten werkgevers en werknemers in de bouwsector over de implementatie van BouwplaatsID. Digitalisering is dé oplossing om een overzicht te krijgen wie er op de bouwplaats voor wie werkt. We werken hiermee aan efficiëntie in de sector en versterken bovendien de positie van alle partijen en werkenden op de bouwplaats, inclusief arbeidsmigranten en Derdelanders.

Het kán, maar waarom lukt invoering nog niet?
We weten dat het kan en dat we kunnen voldoen aan de privacy wetgeving. Er zijn andere voorbeelden in Europa en technisch gezien zijn oplossingen voorhanden.

In gesprek met de politiek
Er moeten dus nu concrete stappen gezet worden. Met de steun van de Aannemersfederatie Nederland (AFNL) gaan we op 8 september hierover in gesprek met vertegenwoordigers van politiek, overheid, werkgevers en werknemers.

Ben jij erbij?
Voor wie is deze bijeenkomst? Voor iedereen die de bouwsector een warm hart toedraagt. Werkgevers, werknemers en andere belanghebbenden. We hopen op jullie komst. Het is de hoogste tijd voor een goed gesprek met de politiek! meld je hier aan.

Voor een kleine lunch wordt gezorgd en het definitieve programma volgt nog.

by Jelle Nieuwenstein

Stop de afbraak van onze WIA en WW!

Stel je voor: je betaalt al jaren premie voor een verzekering, in de hoop dat je er nooit gebruik van hoeft te maken. Maar als het noodlot toeslaat (door bijvoorbeeld een reorganisatie, faillissement, plotseling ontslag of langdurige ziekte), krijg je ineens minder dan je dacht. Minder tijd, minder zekerheid, meer stress. Dat is precies wat er nu dreigt te gebeuren met de WW en de WIA. 

Wat staat er op het spel 
Op dit moment duurt de WW maximaal 24 maanden. Het kabinet wil die periode verkorten naar 18 maanden. Dat betekent dat je sneller in de bijstand terechtkomt, met strengere voorwaarden en vaak een lager bedrag. Het vinden van een nieuwe baan kost tijd. Zeker als je in een sector werkt waar banen schaars zijn, of als je 50-plus bent.  

Ook de WIA, onze arbeidsongeschiktheidsverzekering, staat onder druk. Een ongeluk, ziekte, of jaren zwaar werk: arbeidsongeschiktheid kan iedereen overkomen. De WIA zou dan je vangnet moeten zijn. Maar de regels zijn nu al zo hard en oneerlijk, dat veel mensen die eigenlijk arbeidsongeschikt zijn, in de bijstand terechtkomen. Met verdere inkorting van de WW wordt het nog erger. De opgebouwde WW-rechten bepalen namelijk hoe lang je een loongerelateerde WIA-uitkering krijgt bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid. En dat terwijl er genoeg geld is om de regeling eerlijker te maken. 

De gevolgen van verkorten 

• Minder financiële zekerheid: zes maanden minder WW betekent duizenden euro’s verlies 

• Meer druk op gezinnen: rekeningen blijven komen, maar de inkomsten vallen weg 

• Snellere terugval in de bijstand: met strengere voorwaarden en vaak een lager bedrag. 

Het vangnet waarvoor je betaalt, wordt dunner. En dat terwijl je premie onveranderd blijft. 

Waarom dit onrechtvaardig is
De WW en WIA zijn geen gunst, het zijn verzekeringen die we allemaal samen opbouwen. Werkgevers en werknemers betalen premie zodat er een buffer is als je onvrijwillig zonder werk komt te zitten. Die buffer afbreken, terwijl het geld in de kas zit, is niet alleen onnodig, maar ook onrechtvaardig. 

Samen kunnen we dit stoppen
Als we nu niets doen, wordt de verkorting er stilletjes doorheen gedrukt. Maar hoe meer mensen laten horen dat we dit niet accepteren, hoe groter de druk op de politiek.
Eerdere campagnes van de FNV hebben laten zien dat actie loont. Politici draaien plannen terug als er genoeg weerstand is. 

Kom in actie
Kom in actie en meld je aan, dan houden we je op de hoogte van alle acties. Want alleen samen kunnen we de afbraak stoppen.  

by Jelle Nieuwenstein