Aafke over kolfruimtes op de bouwplaats: “ik wilde er geen ‘ding’ van maken”
Aafke over kolfruimtes op de bouwplaats: “ik wilde er geen ‘ding’ van maken”
Werkgevers zijn volgens de wet verplicht om geschikte kolffaciliteiten te bieden. Toch zorgt kolven op de bouwplaats nog voor de nodige uitdagingen. Wij spraken met Aafke, al 19 jaar werkzaam bij Heijmans, over haar ervaringen met kolven op de bouwplaats.
Aafke is momenteel programmamanager Duurzaamheid, en heeft een achtergrond in civiele techniek. Ze heeft drie kinderen die ze borstvoeding heeft gegeven terwijl ze werkte.
Hoe was het om te kolven op je werk?
“Het was soms even zoeken naar een geschikte plek, en ik heb op allerlei verschillende locaties gekolfd: in keten met dunne wandjes, op het toilet, zelfs in een bezemkast. Dat vroeg wat creativiteit en flexibiliteit, en echt ontspannen was het niet altijd – zeker niet als anderen het apparaat konden horen.”
Was er binnen Heijmans aandacht voor jouw behoefte om te kolven?
“Eigenlijk niet. Ik heb nooit vooraf een gesprek gehad over waar of hoe ik kon kolven. Het onderwerp kwam simpelweg niet ter sprake. Niet omdat ze het niet zouden willen ondersteunen, maar het leeft gewoon niet. En zelf wilde ik er ook geen "ding" van maken. Dus ik regelde het stilletjes.”
Waren er voorzieningen geregeld?
“Op het hoofdkantoor is er een kolfruimte, maar op de bouwplaatsen of kleinere kantoren is dat vaak niet het geval. Het gesprek daarover heb ik ook niet gevoerd. Ik heb nooit vooraf met mijn leidinggevende besproken hoe ik dat wilde aanpakken.”
Wat had je graag anders gezien?
“Dat het onderwerp op de agenda staat. Niet alleen vanuit wetgeving, maar vanuit bewustzijn en steun. Simpele dingen zoals een ruimte met een slot, stromend water, een koelkastje. En vooral: dat het bespreekbaar is. Een ruimte hoeft er ook niet altijd te zijn, maar wel wanneer het voor een collega een bepaalde periode wel van belang is.”
Was kolven van invloed op jouw werk of carrière?
“Ik heb het gevoel dat ik tijdens mijn zwangerschapsperiodes geen salarisverhoging heb gekregen. Het voelde soms alsof mijn verlof me dat 'kostte', ook al is zwangerschapsverlof gewoon een recht. Daarnaast werd er nauwelijks rekening gehouden met de werkdruk of reistijd -— zes uur 's ochtends de deur uit met een jong kind is echt pittig en even schakelen in een nieuw ritme.”
Wat zou je andere vrouwen aanraden?
“Bespreek vooraf met je leidinggevende je plannen rondom kolven. Niet als een "eis", maar als iets normaals. Zorg dat je samen nadenkt over een goede plek, tijd en ondersteuning. Het zou heel normaal moeten zijn dat vrouwen zich daarin gesteund voelen.”
Ken je rechten
Veel vrouwen in de bouw zijn niet volledig op de hoogte van hun rechten of voelen zich niet gesteund om hun rechten op te eisen. Het is belangrijk om het onderwerp bespreekbaar te maken.
Samen met jou willen we hier verandering in brengen. Zodat er in de toekomst overal geschikte kolfruimtes zijn en vrouwen met een gerust hart kunnen kolven op het werk. Sluit je aan bij ons netwerk en word lid van de FNV.
Regels voor kolfruimtes op kantoor en de bouwplaats
Werkgevers hebben een wettelijke verplichting om geschikte kolffaciliteiten te bieden. Ondanks deze regels zorgt kolven op de bouwplaats voor de nodige uitdagingen. Werkgevers besteden hier nog te weinig aandacht aan. In dit artikel lees je over de wettelijke verplichtingen.
Wettelijke verplichtingen voor kolfruimtes
Volgens de Nederlandse wetgeving zijn werkgevers verplicht om een geschikte ruimte beschikbaar te stellen voor het kolven of geven van borstvoeding. Deze verplichting is vastgelegd in het Arbobesluit (artikel 3.48) en de Arbeidstijdenwet (artikel 4.8).
-
De kolfruimte moet voldoen aan de volgende eisen:
-
- Afsluitbaarheid: De ruimte moet van binnenuit afsluitbaar zijn om privacy te waarborgen;
- Privacy en rust: De ruimte moet voldoende privacy bieden en rustig en afgezonderd zijn;
- Inrichting: Er moet een bed of rustbank aanwezig zijn;
- Klimaatbeheersing: De ruimte moet voldoende verse lucht en voorzieningen voor klimaatbeheersing bieden;
- Hygiëne: De ruimte moet hygiënisch zijn en vrij van gevaarlijke stoffen en verontreinigingen;
- Koelvoorziening: Vlakbij de ruimte moet een goedwerkende koelkast beschikbaar zijn voor het bewaren van afgekolfde melk;
- Reinigingsmogelijkheden: Vlakbij de ruimte moet er een mogelijkheid zijn om flessen te steriliseren of goed te reinigen.
-
-
Geen ruimte beschikbaar?
Indien er geen geschikte ruimte beschikbaar is, moet de werkgever de werkneemster de mogelijkheid bieden om thuis borstvoeding te geven of te kolven. De tijd die hiervoor nodig is, inclusief de reistijd, valt onder werktijd en moet door de werkgever worden doorbetaald.
Ken je rechten
De realiteit is dat veel vrouwen in de bouw hun rechten niet kennen of zich niet gesteund voelen om deze op te eisen. Het is belangrijk om het onderwerp bespreekbaar te maken.
Samen met jou willen we hier verandering in brengen. Zodat er in de toekomst overal geschikte kolfruimtes zijn en vrouwen met een gerust hart kunnen kolven. Sluit je aan bij ons netwerk en word lid van de FNV.
Hooikoorts op de bouwplaats: wat moet je weten?
O, wat is het leven fijn als de zon schijnt! Behalve met hooikoorts op de bouwplaats… De zon schijnt weer volop, de bomen staan in bloei en de bloemen komen weer uit de knop. Kortom: de zomer komt er weer aan! Voor het merendeel van de mensen goed nieuws, maar voor zo’n één op de vijf Nederlanders brengt dit ook een uitdaging met zich mee: hooikoorts. Op de bouwplaats, waar werknemers vaak buiten aan het werk zijn, kunnen hooikoortsklachten het werk ernstig belemmeren.
Hooikoorts is een allergie voor stuifmeel van bloeiende bomen of planten. Hooikoorts noemen we ook wel pollenallergie, omdat de pollenkorrels (stuifmeel) de allergie veroorzaken.
Symptomen zijn o.a. een jeukende neus, branderige en tranende ogen, benauwdheid en vermoeidheid. Sommige mensen hebben last van alle symptomen tegelijkertijd, en sommige mensen slechts van een enkele. Wat in ieder geval zeker is, is dat alle verschijnselen de concentratie, productiviteit en veiligheid kunnen beïnvloeden. Zeker op de bouwplaats, waar alertheid erg belangrijk is, is dit een serieus aandachtspunt.
Ik heb nooit eerder last gehad van hooikoorts, maar nu ineens wel?
De kans bestaat dat je nooit eerder last hebt gehad van hooikoorts, maar dat je (sinds dit voorjaar) uit het niets last hebt van klachten. Waar hooikoorts bij de meeste mensen ontstaat, kan het zo zijn dat het pas na je 40e de kop opsteekt. Waarschijnlijk is het zo dat je altijd al aanleg hebt gehad voor hooikoorts, maar zijn de klachten een resultaat van een jarenlang proces aan blootstelling aan pollen. Ook kan het zijn dat na jarenlang wonen aan zee of in de stad, je verhuist bent naar het platteland of een bosrijk gebied waar over het algemeen veel meer pollen zijn.
Wat kan je werkgever doen?
Werkgevers hebben een zorgplicht. Dat betekent ook oog hebben voor seizoensgebonden gezondheidsklachten. Mogelijke maatregelen:
-
- Er zijn speciale anti-pollen veiligheidsbrillen die jou als werknemer kunnen beschermen;
- Flexibele werktijden: de hoeveelheid pollen kan verschillen van uur tot uur en van dag tot dag. Door het raadplegen van online hooikoortsradars kun je in overleg afstemmen wanneer het voor jou beter is om binnen te blijven;
- Werkplekaanpassingen: indien mogelijk kunnen medewerkers tijdelijk binnen worden ingezet.
Wat kun je als werknemer zelf doen?
-
-
- Mocht je het nog niet gedaan hebben, raadpleeg een arts! Het kan voor iedereen verschillen wat voor soort pollen klachten opleveren en welke medicatie werkt. Ook de effecten van hooikoortsmedicatie kan per persoon verschillen. Raadpleeg deze folder van het UMC Utrecht;
- Neem je medicatie op tijd: voorkomen is beter dan genezen, wanneer je de medicatie op het juiste moment neemt heb je een stuk minder tot geen last van hooikoorts;
- Bekijk elke dag de pollenradar via bijvoorbeeld hooikoortsradar.nl.
-
Onze rol als FNV
Als FNV blijven wij aandringen op veilige, gezonde en werkbare omstandigheden voor iedereen. We roepen werkgevers op om het gesprek over hooikoorts op de bouwplaats en andere seizoensgebonden gezondheidsproblemen serieus te nemen. Daarnaast staan we klaar om leden te adviseren en ondersteunen als ze klachten ervaren en geen gehoor vinden op hun werkplek.
Wil je meer informatie of heb je hier nog vragen over? Stuur een e-mail naar uta@fnv.nl
Alles over vakantietoeslag voor UTA-werknemers
In mei krijgen de meeste werknemers in Nederland hun vakantiegeld uitbetaald. Maar voor mensen die werkzaam zijn in de bouw, werkt dit in sommige gevallen net even anders. Bij hen wordt de vakantietoeslag (gedeeltelijk) uitbetaald bij het loon/salaris of wordt het (deels) gestort in het tijdspaarfonds.
Volgens artikel 4.13 van de cao Bouw & Infra hebben alle werknemers recht op een vakantietoeslag van 8 procent over het vast overeengekomen loon of het salaris.
Belasting
Vakantiegeld wordt gezien als belastbaar inkomen. Hoeveel belasting je over je vakantiegeld betaalt, hangt af van een paar factoren: in welke belastingschijf je inkomen valt en of er heffingskortingen van toepassing zijn. Onthoud dus dat je niet het bruto vakantiegeld op je rekening krijgt, maar een lager bedrag. Dat voorkomt teleurstellingen!
Vakantietoeslag als onderdeel van het Individueel Budget
De vakantietoeslag is onderdeel van het individueel budget. Er zijn drie bestedingsdoelen van het individueel budget: Duurzame Inzetbaarheid, Dagen en Vakantietoeslag. Je werkgever stort per betalingsperiode het individueel budget op de rekening van de werknemer bij het tijdspaarfonds (TSF). Dit is met name van belang voor bouwplaatsmedewerkers. Niet elke UTA-werknemer maakt namelijk gebruik van het tijdspaarfonds. UTA-personeel mag hier vrijwillig aan deelnemen.
Deelname aan het tijdspaarfonds
Als je als deelneemt aan het tijdspaarfonds stort jouw werkgever maandelijks een bedrag op jouw rekening bij het tijdspaarfonds. Dit doet de werkgever binnen 14 dagen na elke betalingsperiode.
Je kan het geld altijd opnemen van je rekening bij het tijdspaarfonds. Als bouwplaatsmedewerker doe je dit bij een vakbondsconsulent. UTA-werknemers doe je dit via www.bter-bouw.nl/tijdspaarfonds. Als je op 1 mei nog een tegoed TSF Vakantietoeslag en/ of TSF Dagen op je rekening hebt staan, wordt het in die maand uitbetaald door het tijdspaarfonds. Dit gebeurt automatisch. Als je dit niet wil, dan moet je dit vooraf laten weten. Bouwplaatspersoneel doet dit via een vakbondsconsulent en de UTA-werknemer via www.bter-bouw.nl/tijdspaarfonds.
Geen deelname aan het tijdspaarfonds
Als je als UTA-werknemer niet deelneemt aan het tijdspaarfonds, betaalt je werkgever het bedrag tegelijk met het salaris. Op je loonstrook staat de onderverdeling van Duurzame Inzetbaarheid, Dagen en Vakantietoeslag. Je werkgever mag er ook voor kiezen om het bedrag jaarlijks te betalen. Je ontvangt dan uiterlijk in juni je vakantietoeslag. Je vakantietoeslag is dan 8 procent van het in de voorgaande twaalf maanden ontvangen salaris. De jaarlijkse uitbetaling is niet toegestaan als je als werknemer schriftelijk hebt aangegeven dat je de toeslag per betalingsperiode wil ontvangen.
Wil je meer informatie of heb je hier nog vragen over? Stuur een e-mail naar uta@fnv.nl .
Elk Uur Telt: Resultaat petitie overhandigd tijdens onderhandelingen
Op maandag 31 maart werden de onderhandelingen voor een nieuwe cao Bouw & Infra hervat. Voorafgaand aan de onderhandelingen hadden leden van de vakbond nog een laatste, krachtige boodschap voor de werkgevers.
In de vergaderzaal, versierd met collages van de stickeractie, overhandigden een aantal leden van de FNV de petitie Elk Uur Telt. Daarbij werd een symbolische schatkist vol gratis overuren en een cheque ter waarde van €33.269.604,13 aan George Raessens, voorzitter van de onderhandelingsdelegatie van de werkgevers, overhandigd. Dit bedrag vertegenwoordigt het totaalbedrag dat alle ondertekenaars van de petitie eigenlijk hadden moeten ontvangen voor hun overuren in één kalenderjaar.
De werkgevers gaven aan dat zij ook een goede cao willen afspreken. De onderhandelingen gingen hierna echt van start.
Wat is er afgesproken over overwerk?
Inmiddels hebben werkgevers en vakbonden een onderhandelresultaat bereikt. Het onderhandelresultaat bevat een eerste stap naar een structurele overwerkregeling voor UTA-werknemers, specifiek voor uitvoerders. De afspraken zijn als volgt:
- Overwerk wordt gecompenseerd in vrije tijd: per uur overwerk krijgt de werknemer één uur vrije tijd (tijd-voor-tijd)
- Als werkgever en werknemer gezamenlijk besluiten tot uitbetaling, wordt overwerk uitbetaald tegen het reguliere uurloon
- De eerste 15 minuten voor en na werktijd gelden niet als overwerk
- Overwerk vindt alleen plaats in opdracht van de werkgever en moet vooraf of achteraf geaccordeerd worden
Deze regeling geldt niet voor:
- Werknemers die een aparte afspraak over compensatie van overwerk in hun arbeidsovereenkomst hebben
- Uitvoerders die meer dan driemaal het wettelijk minimumloon verdienen
- Bedrijven die een alternatieve regeling hebben afgesproken met de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging
Werkgevers hebben tot 1 januari 2026 de tijd om nadere afspraken te maken binnen hun organisatie. De FNV ziet dit als een start voor een echte overwerkregeling voor UTA en blijft zich inzetten voor verdere verbeteringen.
Stemmen op het onderhandelresultaat
Het is nu aan jullie om te besluiten of dit onderhandelresultaat voldoende is. Binnenkort mag je gaan stemmen op het onderhandelresultaat. Iedereen mag stemmen, maar alleen de stem van leden telt mee. Word daarom nu nog lid en laat van je horen!
We bouwen beter met een goede cao!
Cao Bouw&Infra 2025: Onderhandelingsresultaat bereikt
Op 31 maart 2025 zijn de onderhandelingen voor de nieuwe cao Bouw&Infra hervat, en is er direct een onderhandelingsresultaat bereikt. UTA-consulent Sofie Bolder zit ook in de onderhandelingsdelegatie en doet verslag van de onderhandelingen.
Sofie Bolder: “Op 6 december hadden wij als vakbonden besloten de onderhandelingen op te schorten voor onbepaalde tijd, omdat onze voorstellen voor de nieuwe cao zonder goede reden onbespreekbaar bleven. De afgelopen tijd zijn veel werknemers in beweging gekomen om het cao-traject zichtbaar te maken, en met succes!
Overhandiging acties aan werkgevers
Het was fijn om de onderhandelingen weer te kunnen hervatten en weer aan de slag te gaan. Na een half uur kwamen een aantal FNV-leden binnen bij de onderhandelingen, om de massaal ingevulde overuren-petitie te overhandigen aan de voorzitter van de werkgeversdelegatie.
De cheque met een totale waarde van €33.269.604,13 maakte indruk. Dit bedrag staat voor al de misgelopen beloning van UTA’ers die de Elk Uur Telt-petitie hebben ondertekend.
Daarnaast waren er posters uitgeprint met daarop een enorme hoeveelheid foto’s van mensen die de stickers op zichtbare plekken of zichzelf hadden geplakt. Het is zo mooi om de betrokkenheid van iedereen hierin terug te zien!
Resultaat
En toen kwam er dan al vrij vlot een resultaat. Dit zijn de belangrijkste afspraken:
- Looptijd: 27 maanden (1 jan 2025 - 1 apr 2027)
- Loonsverhogingen: 2025: 3,5% (mei), 1% (juli); 2026: 4% (jan); 2027: 1,5% (jan). Dat is 10% in totaal.
- Bouwplaats: reisuren naar loongroep B, bestuurderstoeslag gaat omhoog.
- UTA: regeling overwerk van aanmerkelijke omvang voor uitvoerders vervalt. Hiervoor komt een regeling ‘uur-voor-een-uur’ in de plaats (m.u.v. een kwartier voor of na werktijd). Let op: deze regeling is m.u.v. mensen waar bijvoorbeeld in hun contract of met de ondernemingsraad al afspraken zijn én die meer dan 3 keer het minimumloon verdienen.
De huidige overwerkregeling in de cao voor UTA blijft bestaan, voor uitvoerders komt er dus een aparte regeling bij.
- BBL: Schooldag wordt doorbetaald.
- Zwaarwerkregeling: wordt voor onbepaalde tijd. Het bedrag gaat met ingang van 1 januari 2026 met € 250,- per maand omhoog, inclusief voor de mensen die nu al een zwaarwerk-uitkering ontvangen.
Lees hier het hele onderhandelingsresultaat.
Nu is het aan jou! Breng binnenkort je stem uit!
Dit is nog niet het moment om achterover te leunen, want wat jullie van het resultaat vinden is natuurlijk het belangrijkst. Het onderhandelingsresultaat wordt ter stemming voorgelegd aan de leden, daar hoor je binnenkort meer over. Ook niet-leden mogen stemmen, maar alleen de stemmen van de leden tellen mee. Dus wacht niet langer en word nu lid!”
Elk Uur Telt: Verdient een timmerman meer dan een uitvoerder?
Veel UTA-werknemers in de bouw maken structureel overuren maar krijgen daar niet eerlijk voor betaald. In deze videoserie laten we zien wat dit concreet betekent, zowel in cijfers als in persoonlijke verhalen. Het is tijd voor verandering! Bekijk de video's, teken de petitie en maak samen met ons een vuist voor eerlijke arbeidsvoorwaarden.
Verdient een uitvoerder meer dan een timmerman? Het antwoord is ingewikkelder dan je denkt. In deze video vergelijken we lonen, reistijdvergoedingen en overwerkuren om te laten zien hoe scheef de beloning in de bouw soms is.. Teken de petitie en steun de strijd voor eerlijke arbeidsvoorwaarden! Elk uur telt!
https://youtu.be/nYYLULQ_blQ
Bekijk hier de video over wat een UTA-werknemer gemiddeld per maand misloopt.
Bekijk hier de video waarin UTA'ers hun ervaringen met overuren delen.
FNV op bezoek bij Heijmans: Wat vinden UTA-werknemers van hun cao?
FNV bezocht Heijmans om in gesprek te gaan met UTA-medewerkers over de aankomende cao-onderhandelingen. Medewerkers zijn grotendeels tevreden, maar geven aan dat koopkrachtbehoud en een loonsverhoging belangrijke aandachtspunten zijn.
Een lentezonnetje scheen over het kantoor van Heijmans toen FNV langsging voor een goed gesprek over de cao Bouw & Infra. Met de hervatting van de cao-onderhandelingen, die vindt plaats op 31 maart, in aantocht was dit een belangrijk moment om in direct contact te komen met de UTA-medewerkers die onder de cao Bouw&Infra vallen. Hoe ervaren zij hun huidige arbeidsvoorwaarden? En wat hopen ze terug te zien in een nieuwe cao?
Open gesprekken en duidelijke signalen
De ontvangst bij Heijmans was vriendelijk en open: er was tijd en ruimte gereserveerd en volop gelegenheid om tijdens ons bezoek met UTA-medewerkers in gesprek te gaan. Tijdens deze gesprekken werd duidelijk dat veel medewerkers best tevreden zijn over hun arbeidsvoorwaarden, maar dat er ook een duidelijke wens is voor een loonsverhoging. De stijgende kosten van levensonderhoud maken dat koopkrachtbehoud en -verbetering een hoog op de agenda staan.
Het is heel belangrijk om in deze fase signalen uit de praktijk op te halen. Bezoeken zoals deze, bij Heijmans en andere bedrijven binnen de sector, helpen FNV om de stem van UTA-werknemers krachtig te vertegenwoordigen aan de onderhandelingstafel. Met hun input op zak zet FNV zich in voor een cao die recht doet aan hun inzet en belangen.
Wat kun jij doen?
Op dit moment, in aanloop naar de onderhandelingen, zijn er tweeacties waaraan je kunt bijdragen.
Teken de overuren-petitie! UTA-werknemers werken structureel over: gemiddeld 6 uur per week, wat neerkomt op 275 uur per jaar. Vaak worden deze overuren niet vergoed. Dit kan zo niet langer! In de cao moet er een overwerkregeling voor UTA komen, zodat iedereen elk uur vergoed krijgt. Dus doe mee!
Plak stickers! Maak werkgevers duidelijk dat het tijd is voor échte waardering en plak de FNV-stickers zichtbaar op je kleding of zichtbare plekken op je werklocatie. Bestel ze en deel ze uit aan collega’s. Laat – samen met je collega's - zien dat werkgevers hun waardering niet alleen in woorden, maar ook in goede cao-afspraken moeten laten zien.
Elk Uur Telt: Ervaringsverhalen
Veel UTA-werknemers in de bouw maken structureel overuren maar krijgen daar niet eerlijk voor betaald. In deze videoserie laten we zien wat dit concreet betekent, zowel in cijfers als in persoonlijke verhalen. Het is tijd voor verandering! Bekijk de video's, teken de petitie en maak samen met ons een vuist voor eerlijke arbeidsvoorwaarden.
Hoe voelt het om structureel onbetaald overwerk te draaien? In deze video vertellen UTA-werknemers hun persoonlijke verhaal. Over lange werkdagen, de impact op hun privéleven en de frustratie van een oneerlijke beloning. Laat deze verhalen niet onopgemerkt blijven. Teken de petitie en steun de strijd voor eerlijke arbeidsvoorwaarden! Elk uur telt!
https://youtu.be/uz5HRdByg5Y
Bekijk hier de video over wat een UTA-werknemer gemiddeld per maand misloopt.
Elk Uur Telt: Wat loopt een UTA'er gemiddeld per maand mis?
Veel UTA-werknemers in de bouw maken structureel overuren maar krijgen daar niet eerlijk voor betaald. In deze videoserie laten we zien wat dit concreet betekent, zowel in cijfers als in persoonlijke verhalen. Het is tijd voor verandering! Bekijk de video's, teken de petitie en maak samen met ons een vuist voor eerlijke arbeidsvoorwaarden.
UTA’ers maken lange dagen, maar krijgen vaak geen vergoeding voor overuren en reistijd. Wat betekent dit voor hun salaris? In deze video rekenen we uit hoeveel geld een gemiddelde UTA’er misloopt en vertellen we waarom een eerlijke overwerkregeling zo belangrijk is. Elk uur telt! Bekijk de video, en teken de petitie. Samen zorgen we voor een eerlijke overwerkregeling!
https://youtu.be/2HSFj2jhoqU
