Micro- en macro-agressie: wat is het en waarom is het belangrijk?
Als vakbond zien we dagelijks wat agressie op de werkvloer met mensen doet. Werknemers voelen zich onveilig, raken uitgeput of vallen uit. Toch wordt niet alle agressie herkend. Tijd om stil te staan bij het verschil tussen micro- en macro-agressie, en waarom dat ertoe doet.
Agressie op de werkvloer komt vaker voor dan veel mensen denken. Het is niet altijd zichtbaar of luidruchtig. Soms is het openlijk en confronterend, maar vaak zit het in kleine, subtiele gedragingen die zich opstapelen. Juist die combinatie maakt het een serieus arbeidsprobleem.
Als vakbond zien wij dagelijks wat de impact is: werknemers die zich onveilig voelen, uitvallen door stress of zelfs hun baan verlaten. Daarom is het belangrijk om onderscheid te maken tussen verschillende vormen van agressie, zoals macro- en micro-agressie.
Wat is macro-agressie?
Macro-agressie is de meest zichtbare en herkenbare vorm van grensoverschrijdend gedrag. Het gaat om openlijk, direct en vaak bewust gedrag dat iemand schaadt. Denk hierbij aan schelden, bedreigen, intimideren, of iemand publiekelijk vernederen. Dit soort gedrag laat weinig ruimte voor twijfel: het is duidelijk onacceptabel.
Als bond spreken wij helaas wekelijks werknemers die hiermee te maken krijgen. Een van hen verwoordde het zo: “Mijn leidinggevende begon te schreeuwen toen ik een fout maakte. Hij noemde me ‘waardeloos’ waar collega’s bij stonden. Ik voelde me compleet vernederd.”
Macro-agressie heeft vaak directe gevolgen, zoals angst, stressklachten en verminderde werkprestaties. Werkgevers zijn wettelijk verplicht om werknemers hiertegen te beschermen.
Wat is micro-agressie?
Micro-agressie is subtieler, maar zeker niet minder schadelijk. Het gaat om kleine, vaak onbewuste opmerkingen of gedragingen die iemand het gevoel geven er niet bij te horen of minder serieus genomen te worden. Voorbeelden zijn grapjes die eigenlijk kwetsend zijn, iemand structureel negeren of onderbreken, of aannames doen over iemands achtergrond, leeftijd of functie.
Een werknemer vertelde ons: “Mijn ideeën werden vaak genegeerd in meetings. Pas als een collega hetzelfde zei, werd het ineens serieus genomen. Het voelde alsof ik er niet toe deed.”
Omdat micro-agressie minder zichtbaar is, wordt het vaak gebagatelliseerd (“zo bedoelde ik het niet”). Toch kan juist deze vorm leiden tot langdurige stress, verminderde betrokkenheid en zelfs burn-outklachten.
Waarom dit onderwerp zo belangrijk is
Onderzoek van onder andere TNO en Centraal Bureau voor de Statistiek laat zien dat een aanzienlijk deel van de werknemers in Nederland te maken krijgt met ongewenst gedrag op de werkvloer, zoals intimidatie, pesten of discriminatie.
Daarnaast stelt de Arbowet dat werkgevers verplicht zijn om psychosociale arbeidsbelasting (PSA), waaronder agressie en intimidatie, te voorkomen of te beperken.
Voor werknemers betekent dit:
- Je hebt recht op een veilige werkplek
- Je hoeft agressie niet te accepteren
- Je kunt dit bespreekbaar maken, intern of via de FNV
Voor werkgevers betekent dit:
- Actief beleid voeren tegen ongewenst gedrag
- Een veilige meldcultuur creëren
- Leidinggevenden trainen in herkennen en aanpakken van agressie
De impact: vaak groter dan je denkt
Wat wij in de praktijk zien: vooral micro-agressie wordt onderschat. Maar juist de opeenstapeling van kleine incidenten kan grote gevolgen hebben. Werknemers raken minder zelfverzekerd en/of minder betrokken bij hun werk. Daarnaast blijkt dat werknemers onder invloed van micro-agressie sneller ziek of overspannen raken. In ernstige gevallen leidt het tot langdurig verzuim of vertrek uit de organisatie.
Wat kun je doen als werknemer?
Ervaar je zelf agressie of zie je het bij collega’s? Dan is het belangrijk om in actie te komen:
- Benoem het gedrag (als dat veilig kan)
- Houd voorbeelden bij
- Bespreek het met een vertrouwenspersoon, OR of HR
- Neem contact op met de FNV voor advies en ondersteuning. De FNV vertrouwenstelefoon kan een luisterend oor en advies bieden.
Je staat er niet alleen voor.
Word lid en sta sterker in je werkschoenen
Met een lidmaatschap bij de FNV sta je sterker. Je hebt invloed op je eigen arbeidsvoorwaarden en aan de cao-tafel, je krijgt hulp bij letselschade en beroepsziekte, en persoonlijk advies over je werk en je loopbaan. Daarbij biedt de FNV altijd hulp bij een toekomstig arbeidsconflict. Meer weten? Klik dan hier voor meer informatie, of hier om je direct aan te melden.
Kom in actie op 22 april: Ketelhuisplein, Eindhoven
De plannen uit het coalitieakkoord raken ons allemaal, ook in de bouwsector. Daarom komen we samen in actie! Op 22 april verzamelen we op het Ketelhuisplein in Eindhoven om een frietje te eten en het met elkaar te hebben over de toekomst.
Kom ook! Sta niet aan de zijlijn, samen maken we het verschil. Je kunt je frietje reserveren door op deze link te klikken. Nodig ook je collega’s uit om langs te komen!
(Dit bericht gaat verder onder de flyer)
Programma
Je bent van harte welkom op het Ketelhuisplein in Eindhoven, van 12:00 en 14:00. Tijdens de bijeenkomst krijg je, naast een frietje, ook informatie over de plannen uit het coalitieakkoord. We vertellen welke rol jij en de vakbond hierin spelen, en hoe we sterker kunnen staan.
Coalitieakkoord
De plannen van het minderheidskabinet D66, CDA, en VVD hebben de volgende plannen:
- De AOW-leeftijd verhogen
- De WW en de WIA afbreken
- Miljarden bezuinigen op de zorg
- En niets vragen van de allerrijksten in Nederland
Deze plannen zijn onnodig, oneerlijk en onverantwoord. De FNV wil het tegenovergestelde en pleit voor een eerlijke AOW-regeling, een sterk sociaal vangnet, zorg zonder kaalslag, en ee rechtvaardige verdeling van lasten. Kortom, de kabinetsplannen moeten van tafel.
Rekentool
FNV is inmiddels een petitie gestart tegen de kabinetsplannen en heeft ook een rekentool ontwikkeld waarmee werknemers zelf kunnen uitrekenen hoeveel geld zij minder krijgen als ze werkloos raken. In de petitie eist de vakbond het behoud een sterk sociaal vangnet in Nederland met:
- Geen verkorting of andere bezuiniging in de WW.
- Geen bezuinigingen, maar verbeteringen in de WIA.
- Premiegeld voor sociale zekerheid moet naar sociale zekerheid.
Kom in actie en sluit je aan. De toekomst is van ons! Hier vind je meer informatie.
Symposium Workers’ Memorial Day
Ieder jaar op 28 april staan we stil bij Workers’ Memorial Day, een dag waarop we werknemers herdenken die hun leven hebben verloren of gewond zijn geraakt door hun werk. Maar deze dag is meer dan alleen een moment van herdenking. Het is ook een oproep tot actie, een moment van reflectie én een kans om samen te werken aan echte verandering.
Die noodzaak is groot. Jaarlijks overlijden in Nederland meer dan 4.000 mensen als gevolg van een arbeidsongeval of beroepsziekte. Dat zijn er veel te veel. Veilig en gezond werk is geen luxe, maar een fundamenteel recht voor iedereen, óók voor arbeidsmigranten, die vaak onder extra kwetsbare omstandigheden werken.
Voor werknemers in de bouwsector is deze dag extra betekenisvol. Tussen hoge steigers en het constante geluid van machines lopen zij dagelijks risico. De bouw behoort in Nederland tot de sectoren met de meeste arbeidsongevallen. Dat onderstreept hoe belangrijk het is om veiligheid niet als vanzelfsprekend te zien, maar als iets waar we continu samen aan moeten werken.
Arbeidsveiligheid raakt ons allemaal. Of het nu gaat om het maken van realistische planningen, het inkopen van veilige materialen of het creëren van een werkomgeving waarin veiligheid bespreekbaar is. Iedereen draagt verantwoordelijkheid. Alleen samen kunnen we ervoor zorgen dat werk veilig blijft en dat collega’s op elkaar kunnen rekenen.
Symposium ‘Geen mens is wegwerpbaar’
In aanloop naar Workers’ Memorial Day organiseert de FNV samen met de Stichting Arbeidsongevallen op donderdag 23 april het symposium ‘Geen mens is wegwerpbaar’. Dit jaar staat het symposium in het teken van arbeidsongevallen onder arbeidsmigranten.
Tijdens de bijeenkomst gaan deelnemers met elkaar in gesprek over hoe de bescherming van arbeidsmigranten verbeterd kan worden. Ook delen werknemers hun ervaringen vanaf de werkvloer, waardoor duidelijk wordt wat er in de praktijk speelt.
Praktische informatie
- Wat: Symposium Geen mens is wegwerpbaar
- Wanneer: Donderdag 23 april, 13.30 – 16.30 uur (inloop vanaf 13.00 uur)
- Waar: Congres Centrum B&I op het Bouw&Infrapark, Ceintuurbaan 2-20 in Harderwijk
Sprekers
Onder anderen de volgende sprekers leveren een bijdrage:
- Rob Paumen, hoofd Arbo en plaatsvervangend directeur van de Arbeidsinspectie
- Hans Crombeen, bestuurder FNV Bouwen en Wonen
- David van Swol, strategisch expert sociale zaken en werk
- Klaas Zwart, voorzitter Stichting Arbeidsongevallen
Het symposium is bedoeld voor iedereen die zich bezighoudt met veilig en gezond werken. Klik hier om je aan te melden.
Samen herdenken we op Workers’ Memorial Day niet alleen het verleden, maar zetten we ook stappen richting een veiligere toekomst. Laten we ervoor zorgen dat iedere werknemer, van uitvoerder tot timmerman, aan het einde van de werkdag weer veilig thuiskomt.
1 mei: Dag van de Arbeid
Ieder jaar staat 1 mei wereldwijd in het teken van de Dag van de Arbeid. In Nederland is het (nog) geen vrije dag. Dat zou wel moeten!
Op 1 mei vieren we de Dag van de Arbeid in Amsterdam! Samen met miljoenen mensen over de hele wereld vieren we op deze dag wat we hebben bereikt. Neem je bouwhelm mee en kom samen met je collega’s op 1 mei naar Amsterdam. Laten we samen onze successen vieren én aandacht vragen voor de volgende actuele thema's:
- Eerlijke lonen en een goed sociaal vangnet.
- Recht op vrije tijd en een gezonde werk-privé balans.
- Vakbondsrechten en bescherming tegen uitbuiting (overuren niet uitbetaald krijgen).
- Duurzame arbeidsvoorwaarden in een snel veranderende economie.
Vier het in Amsterdam!
Op 1 mei staan we op voor wat écht belangrijk is: solidariteit. Dat is nu belangrijker dan ooit. De aandeelhouders worden nog steeds rijker. De boodschappen worden nog steeds duurder. En de ongelijkheid wordt nog steeds groter. Met de huidige wereldleiders zal de onzekerheid alleen maar toenemen en zullen de prijzen verder stijgen. Daarom is nu de tijd om onze stem te laten horen: voor een eerlijke verdeling van rijkdom, voor goede zorg en goed onderwijs, en voor een rechtvaardige samenleving.
-
14.00 uur: start Mars van de Arbeid Museumplein Amsterdam
-
16.00 uur: start Manifestatie Martin Luther Kingpark Amsterdam
-
19.00 uur: einde Dag van de Arbeid
Op 1 mei organiseert de FNV een gratis manifestatie in Amsterdam. Ben jij erbij? Meld je aan om gebruik te maken van het gratis busvervoer!
Wat er op het spel staat
Een greep uit het regeerakkoord:
-
Uitgeklede WW en WIA
-
Snoeiharde bezuinigingen op de zorg
-
AOW-leeftijd die steeds verder oploopt
-
Geen plannen voor de betaalbaarheid van woningen
-
Meer ongelijkheid; mensen met lage en middeninkomens gaan er alleen nog maar meer op achteruit
Dit zijn keuzes die onze zekerheden onder druk zetten. Zekerheden waar we jarenlang voor hebben gestreden. Dit laten we niet gebeuren. Samen laten we zien dat Nederland eerlijker kan én moet zijn. Pak samen met ons je toekomst terug!
Feestdag
In veel Europese landen is 1 mei een officiële, doorbetaalde feestdag. In Nederland is dat (nog) niet het geval. Dat komt deels omdat vroeger Koninginnedag op 30 april viel, en wij voornamelijk op kerkelijke feestdagen, zoals Pasen en kerst, vrij zijn. Een andere reden is dat de confrontaties tussen vakbonden en de overheid in ons land een stuk minder heftig waren dan in bijvoorbeeld Frankrijk of Spanje. Ons poldermodel heeft de scherpe randjes van de protesten gehaald, waardoor de Dag van de Arbeid in de loop der jaren eigenlijk meer naar de achtergrond is verdwenen.
Vieren én herdenken
In Nederland zou de Dag van de Arbeid ook een vrije dag moeten zijn. Niet alleen om de werknemers te vieren, maar ook om te herdenken, en onze internationale solidariteit te tonen. Zolang dat niet nationaal is geregeld, proberen vakbonden daar in de cao’s afspraken over te maken. Zo is bijvoorbeeld in de cao Schoonmaak wel afgesproken dat de werknemers vrij zijn op 1 mei.
Ontstaan van Dag van de Arbeid
Voor het ontstaan van de Dag van de Arbeid gaan we terug naar het jaar 1889. Op het congres van de Tweede Internationale van 1891 werd besloten om van de Dag van de Arbeid een jaarlijkse traditie te maken. In de Verenigde Staten en een groot deel van Europa gingen mensen de straat op voor de achturige werkdag, betere arbeidsvoorwaarden en het behoud van vrede. In de jaren hierna wordt de Dag van de Arbeid een jaarlijks terugkerende traditie.
Deregulering in Europa: minder regels, meer risico's
Terwijl de woningnood groeit en de energietransitie vraagt om vakmanschap, zet Europa, onder invloed van de werkgeverslobby, in op minder regels en snellere procedures. De deregulering moet onder andere de woningbouwopgave versnellen, maar dreigt juist de positie van werkenden en goedwillende bouwbedrijven te verzwakken. Wat betekent deze koers concreet voor de bouwarbeidsmarkt? En wie betaalt uiteindelijk de prijs van ‘minder regels’?
Wie in de bouw werkt, voelt het al jaren: de druk is hoog. Projecten moeten sneller, goedkoper en met minder mensen. Tegelijkertijd stapelen de maatschappelijke opgaven zich op: van de woningnood tot de energietransitie. Tegen deze achtergrond presenteert Europa nu een dereguleringsagenda. Dat betekent minder regels, meer ruimte voor bedrijven, en snellere procedures. Op papier klinkt dat aantrekkelijk. Maar achter die agenda schuilt een ontwikkeling die grote gevolgen kan hebben voor alle werkenden in de sector: bouwvakkers, technici én UTA’ers in de sector.
De FNV volgt deze plannen al een hele tijd. En wat nu op ons afkomt, vraagt om aandacht.
Een golf van deregulering
Begin 2025 kondigde de Europese Commissie haar werkprogramma aan. Kern van de boodschap: Europa moet concurrerender worden. Dat betekent volgens de Commissie dat bedrijven minder last moeten hebben van ‘overmatige regelgeving’. Deze gedachte komt niet uit de lucht vallen. Grote werkgeversorganisaties en multinationals lobbyen hier al jaren voor, zowel op Europees niveau in Brussel als in Den Haag. Ook de Nederlandse regering omarmt deze koers.
De bouwsector staat hierbij nadrukkelijk in de schijnwerpers. Volgens de Commissie remmen regels de innovatie en productiviteit in de sector, en zouden arbeidstekorten in de bouw zelfs een belangrijke oorzaak zijn van de woningcrisis. Dat is een eenzijdige analyse. Ja, er zijn tekorten. Maar die zijn mede het gevolg van jarenlange flexibilisering, versnippering en te weinig investeringen in vakmanschap.
Minder regels, meer risico’s
Deregulering klinkt misschien vaag, maar de gevolgen zijn wel concreet. Minder regels op bijvoorbeeld controle en handhaving van grensoverschrijdend werken raken sectoren waar handhaving nu al moeilijk is, zoals de bouw. Denk aan detachering, lange ketens van onderaanneming en het gebruik van uitzend- en bemiddelingsbureaus. In theorie geldt in Europa het principe ‘gelijk loon voor gelijk werk op dezelfde plek’. In de praktijk zien we dat dit bijna onmogelijk te controleren is.
Nederland is binnen de EU één van de grootste ontvangers van gedetacheerde bouwarbeiders. Vaak gaat het om laaggekwalificeerd werk, met mensen die vandaag hier werken en morgen ergens anders. Juist daarom is zicht op wie er op de bouwplaats rondloopt essentieel. Deregulering op controlerende maatregelen betekent concreet: meer werkenden onder de radar, meer kwetsbaarheid voor uitbuiting en meer oneerlijke concurrentie op arbeidsvoorwaarden.
Ook de veiligheid op de bouwplaats staat op het spel. De bouw is nog altijd een van de gevaarlijkste sectoren om in te werken. Regels, certificaten en toezicht zijn geen overbodige luxe, maar dienen een doel. Het schrappen van regels is dan ook geen oplossing. Wat wél werkt, zijn betere, efficiëntere regels, én consequente handhaving daarvan.
Europese plannen rond woningbouw
Ook presenteerde de Commissie eind 2025 een Europees plan voor betaalbaar wonen. Daarin wordt wonen terecht neergezet als grondrecht en als sociale pijler van Europa. De analyse is herkenbaar: huizenprijzen en huren zijn fors gestegen, investeringen in woningbouw blijven achter en vergunningverlening loopt vast.
Maar de oplossingen die Europa voorstelt, zijn dubbel. Aan de ene kant wil men investeren en innovatie stimuleren. Aan de andere kant wordt deregulering gepresenteerd als sleutel tot succes. Minder rapportageverplichtingen, soepelere milieuregels en makkelijker grensoverschrijdend werken in de bouw moeten de productie opvoeren.
Wat daarbij ontbreekt, is aandacht voor de mensen die het werk moeten doen. Arbeidstekorten worden aangegrepen om meer arbeidsmigratie, ook van buiten de EU, te faciliteren, zonder stevige garanties voor scholing, integratie en bescherming. Dat zet extra druk op cao’s, opleidingsstructuren en arbeidsomstandigheden.
Eén Europese norm?
Een voorstel dat speciale aandacht vraagt, is de Speciale Bouwwetgeving (Construction Services Act) die de Commissie het laatste kwartaal van dit jaar verwacht te presenteren. In dit voorstel wordt gesproken over het ontwikkelen van één ‘Social ID card’ op Europees niveau. Dit is een zorgwekkende ontwikkeling. In diverse lidstaten zijn in de bouwsector dit soort ‘Social ID cards’ ontwikkelt. Wij praten in Nederland zelf al jaren over de implementatie van BouwplaatsID. Deze kaarten zijn ontwikkeld in de context van het (juridische) regime dat in een lidstaat aanwezig is. Deze systemen zijn per definitie maatwerk bedoeld om o.a. handhaving van arbeidsvoorwaarden of veiligheid te faciliteren of te ondersteunen. Met de ontwikkeling van één ‘EU social ID’-card wordt niet handhaving op nationaal niveau bevorderd, maar wordt meer grensoverschrijdende dienstverlening gefaciliteerd en dreigt harmonisatie op basis van de laagste gemene deler. Nationale systemen die juist zijn ontwikkeld om grip te krijgen op misstanden, worden gezien als ‘belemmering’.
Wat staat er echt op het spel?
De bouw heeft geen race naar beneden nodig, maar een toekomstvisie. Kwaliteitsbanen, goed opgeleide vakmensen, veilige bouwplaatsen en eerlijke concurrentie. Dat vraagt juist om duidelijke regels, handhaving en investeringen in mensen.
Europa kan daarbij helpen, mits werknemersbelangen centraal staan. Dat betekent onder meer:
- zicht op wie er werkt via een nationaal bouwplaats-ID systeem;
- het beperken van lange ketens van onderaanneming;
- het kaderen van de rol van uitzendbureaus (met name bij grensoverschrijdend werken);
- sociale voorwaarden bij aanbestedingen;
- investeren in opleiding en integratie, in plaats van snelle flexoplossingen.
Blijf niet aan de zijlijn staan, teken de petitie
De plannen zijn nog niet allemaal definitief. Consultaties lopen en de wetgeving wordt voorbereid. Juist nu is invloed mogelijk. Vakbonden in heel Europa trekken samen op om werknemersrechten te verdedigen. Ook FNV zit hier volop in.
Maar draagvlak begint bij bewustwording. Deze dereguleringsagenda raakt jouw werk, jouw veiligheid en jouw toekomst in de bouw. Daarom blijven wij dit onderwerp agenderen. En daarom is het belangrijk dat werkenden hun stem laten horen. Teken de petitie en bescherm jouw rechten!
Wil je op de hoogte blijven over dit onderwerp, of heb je een vraag naar aanleiding van dit artikel? Neemt contact met ons op door een mail te sturen naar uta@fnv.nl
Vrouwen in de Bouw&Infra: Samen Sterk op Internationale Vrouwendag
Op Internationale Vrouwendag staan we stil bij de positie van vrouwen wereldwijd. Met nog geen 12 procent vrouwen in de bouwsector, blijft gelijkwaardigheid ver weg. Eén ding is duidelijk: verandering begint met het delen van verhalen en door samen sterk te staan.
8 maart was het Internationale Vrouwendag. Een dag om stil te staan bij de strijd van vrouwen wereldwijd. Ook in de Bouw & Infra is er nog veel terrein te winnen. Daarom kwamen we op donderdagavond 5 maart samen: vrouwen uit verschillende bedrijven, functies en disciplines, met één ding gemeen… we weten hoe het is om als vrouw in een mannenwereld te werken. Het werd een avond vol herkenning, inspiratie en verbinding.
Waarom samen komen zo belangrijk is
Hoewel er beweging is, blijven vrouwen in de bouw en infra duidelijk ondervertegenwoordigd. Slechts zo’n 12,2% van gehele sector bestaat uit vrouwen. Op de bouwplaats zelf is dat nog veel minder: één op de 400 bouwplaatsmedewerkers is vrouw.
Daarnaast verlaten vrouwen de sector vaker vroegtijdig dan mannen. Niet vanwege gebrek aan talent, maar door zaken als vooroordelen, ongepaste opmerkingen of “grapjes,” ontbrekende voorzieningen (zoals passende werkkleding, kolfruimte of toiletten), ongelijke beloning en beperkte doorgroeimogelijkheden. Veel vrouwen ervaren dat de lat voor hen hoger ligt, dat ze zich telkens opnieuw moeten bewijzen om serieus genomen te worden.
Werken als vrouw in de bouw vraagt dan ook om kracht, doorzettingsvermogen en soms om een extra dikke huid. Maar gelukkig kunnen we op elkaar bouwen. En dat is precies wat deze avond centraal stond.
Persoonlijke verhalen die raken
Na een warme inloop met een hapje en drankje, kregen twee vrouwen uit de sector het woord. Maaike Waals, timmervrouw bij Van Wijnen, en Iris van Uden, Projectleider Uitvoering bij MWPO, deelden openhartig hun ervaringen. Beiden zijn ze het eens: de bouw is een prachtige sector om in te werken. Toch zijn er ook dingen waar je als vrouw tegenaan kan lopen.
Iris vertelde hoe zij, na een periode als werkvoorbereider, al snel doorgroeide naar projectleider. Dat bracht nieuwe uitdagingen met zich mee: leiding geven aan ervaren, oudere, mannelijke collega’s die gewend waren aan hun eigen manier van werken. Iris: “Ik dacht dat ik precies zo moest worden om serieus genomen te worden. Ik ging mezelf spiegelen aan de mannelijke collega’s om mij heen. Ik legde mezelf gigantische druk op, en voor mij was de enige manier om te slagen door tientallen maskers op te zetten die niet van mij waren… Tot ik mezelf op een dag kwijt was.”
Ook andere herkenbare momenten kwamen voorbij: aangezien worden voor stagiaire, aangesproken worden met “meisje,” of vast blijven zitten in de titel ‘junior’ ondanks je verantwoordelijkheden en inzet. Iris: “Dat soort momenten doen iets met je. Je voelt dat je jezelf twee keer zo hard moet bewijzen als vrouw.”
Toch vond Iris haar kracht terug. Juist door haar maskers af te zetten en uit te gaan van haar eigen kwaliteiten als (vrouwelijk) leider. En dat is maar goed ook, want zoals ze zelf zegt: “Deze sector heeft vrouwen nodig. Niet als uitzondering, maar als aanvulling.”
Maaike is Timmervrouw bij Van Wijnen, één van de twee bij Van Wijnen West. Na haar middelbare school met techniek-profiel, durfde ze in eerste instantie niet de bouw in te gaan. Ze deed een opleiding tot onderwijsassistent, maar bleef daarnaast altijd klussen. Uiteindelijk kwam ze dan toch in de bouw en werd ze ook leermeester. Dat was soms lastig want, want qua leeftijd lagen zij en haar leerlingen heel dicht bij elkaar. Ze heeft meer dan eens meegemaakt dat mensen op de bouwplaats naar haar (mannelijke) leerling stappen, in plaats van naar haar.
Vrouwen zijn dan misschien (nog) niet vanzelfsprekend op de bouw, maar ze zijn zeker een goede toevoeging, vindt Maaike: "Wij kunnen die mannen veel leren, bijvoorbeeld om wat meer over hun emoties te praten." En meestal is het erg gezellig met de mannen. "We zijn een hecht team en ze nemen het echt voor je op."
In gesprek met elkaar
Na de inspirerende verhalen gingen de aanwezigen in kleine groepen met elkaar in gesprek over hun eigen ervaringen als vrouw in de bouw en infra. Er was ruimte voor herkenning, voor het delen van successen en voor het bespreken van knelpunten die velen nog dagelijks ervaren. De sfeer was open, energiek en verbindend.
Daarna speelden we een vrolijke pubquiz vol vragen over bekende (bouw)vrouwen, acties voor vrouwenrechten en iconische gebouwen. We sloten de avond af met een borrel, waar nog gezellig werd nagepraat en contacten werden uitgewisseld.
Samen bouwen we aan verandering
De avond voelde als een reminder: het werk is nog niet klaar, maar samen komen we verder. Door zichtbaar te zijn, door elkaar te versterken, door te blijven praten, én door de sector te laten zien dat vrouwen onmisbaar zijn. Wil jij ook samen met andere vrouwen meewerken aan een betere positie van vrouwen in de bouw en infra? Klik hier en stuur ons een bericht, dan gaan wij graag eens met je in gesprek.
Hestia Hinke Wallinga: “Ik ben in 36 jaar tijd nog nooit een andere vrouwelijke metselaar tegengekomen.”
Hestia is de Griekse godin van de bouwkunst. In deze rubriek wordt een moderne godin van de bouwwereld geïnterviewd. Over haar inspiratie, de bouwwereld, en wat ze het leukst vindt in haar werk. Deze week is Hinke Wallinga, Metselaar bij Koedooder metselwerk, aan het woord.
Naam: Hinke Wallinga
Functie: Metselaar bij Koedooder Metselwerken
Opleiding: Metselaar bij Stichting Samenwerkingsverband Praktijk (later overgegaan in ESPEQ Bouwopleidingen)
Wanneer ontdekte je dat je de bouw in wilde?
“Ik heb eigenlijk geleerd voor dierverzorging, maar daar was geen droog brood in te verdienen. En ik wil toch mijn eigen geld verdienen. Een klasgenootje zei toen: er is een open dag op het SSP – zo heette dat doen. Daar zijn we heen gegaan en toen heb ik voor de opleiding tot Metselaar gekozen. Dat leek me wel wat. Zo ben ik begonnen en ik ben altijd blijven plakken.”
Hoe werd daarop gereageerd?
“Goed! De mensen in mijn omgeving vonden het leuk, want het paste bij mij. Ik ben een buitenmens en ik ben graag creatief bezig, met m’n handen. Dus het was eigenlijk best wel een logische keuze. Ik was alleen wel het enige meisje. In het begin wilde ik me nog heel erg bewijzen, laten zien: ik kan het ook. Maar je moet gewoon jezelf blijven.”
Wat maakt de bouw zo leuk?
“Ik ben gewoon graag lekker buiten en met mijn handen bezig. Ik ben heel simpel wat dat betreft. Je maakt dingen die heel lang blijven staan, dat vind ik mooi. En meestal is het hartstikke gezellig met die jongens.”
Wat is een moment in je carrière waar je trots op bent?
“Ik ben er trots op dat ik mijn eigen geld verdien. En op wat voor manier, dat maakt me eigenlijk niet zo veel uit. Als je maar plezier hebt in je werk. Ik ben helemaal geen carrièretijger. Ik wil gewoon mijn ding doen en mijn geld verdienen en dan vind ik het prima.”
Je werkt nu 36 jaar in de bouw. Zijn er dingen makkelijker geworden – en wat blijft hardnekkig hetzelfde?
“Ik kom nog uit de tijd dat de muur van de keet behangen was met naakte vrouwen. Daar heb ik dan wel eens een mooie kerel tussen geplakt. Het commentaar van de mannen was geweldig. Ik heb me rot gelachen!
Nu zit je nog steeds in een mannenwereld. En je moet niet alles wat ze zeggen heel serieus nemen. Een grapje af en toe hoort erbij, vind ik. In het begin dacht ik nog wel eens, moet dat nou? Maar ik heb het maar gewoon geaccepteerd. Ik moest wel wat zelfverzekerder worden om me staande te houden. Ik heb geleerd om me op mezelf te richten: dit is mijn ding en ik doe dit gewoon. En dan kijken ze maar even wat ze ervan vinden.
Een ding dat ik wel heb zien veranderen is dat er tegenwoordig meestal wel twee wc’s op de bouwplaats aanwezig zijn en op de grotere klussen zelfs een dames wc!”
Wat zijn de grootste uitdagingen die je als vrouw in de bouw tegenkomt?
“Ze negeren je nog wel eens. Dan lopen ze langs je heen en dan pakken ze iemand anders om tegen te praten. Dat is wel een dingetje. Maar als je dan meteen zegt: ‘Hé, wat doe jij nou? Ik hoor er ook bij,’ dan komt het meestal wel goed.”
Werk je veel met andere vrouwen samen, of ben je vaak de enige?
“De enige. In de 36 jaar dat ik als metselaar werk ben ik nog nooit een andere vrouwelijke metselaar tegengekomen.”
Wie in de bouw inspireert jou?
“Niemand. Ik kijk niet ergens naar op. Ik wil gewoon mijn ding doen en mijn geld verdienen en het naar min zin hebben. Ik wil ook niet hogerop. Ik ben ooit voorman geweest, maar dat beviel me totaal niet.”
Als je één ding kon veranderen om de sector beter te maken voor vrouwen – wat zou dat zijn?
“Je moet gewoon jezelf zijn. Als je jezelf bent en je ding doet en je kan je ding, dan is er niks aan de hand. In mijn ogen dan hè, ik heb nog nooit nare ervaringen gehad.”
Wat zijn je dromen voor de toekomst?
“Gezond met pensioen gaan. En het liefst eerder dan later! Ik moet nog twaalf jaar en drie maanden. Maar met de Zwaarwerkregeling iets minder.”
Wat zou je willen zeggen tegen meisjes/vrouwen die een baan in de bouw overwegen?
“Gewoon doen. Wees gewoon jezelf, doe je ding. Dan gaat het vanzelf wel.”
Welke boodschap wil je meegeven aan de mannen in de sector?
“Doe normaal! Maar de meeste accepteren het gewoon hoor.”
Is er iets dat je zelf graag wilt toevoegen?
“Gewoon lekker je ding doen. Als je de bouw in wil, gewoon doen wat je wil. Als je het kan, waarom niet?”
Hestia Demi Bolster: “Ik wil dit, dus ik ga dit doen.”
Hestia is de Griekse godin van de bouwkunst. In deze rubriek wordt een moderne godin van de bouwwereld geïnterviewd. Over haar inspiratie, de bouwwereld, en wat ze het leukst vindt in haar werk. Deze keer is Demi Bolster, Grondwerker
, aan het woord.
Naam: Demi Bolster
Leeftijd: 20 jaar
Functie: Grondwerker
Opleiding: Tweedejaars Vakvrouw GWW, daarna uitvoerdersopleiding
Wanneer ontdekte je dat je de bouw in wilde?
“Dat kwam eigenlijk per toeval. Ik deed eerst een kappersopleiding, maar dat was helemaal niks voor mij, dus toen ben ik met die opleiding gestopt. Daarna heb ik een opleiding gevolgd in de retail. Die heb ik wel afgemaakt, maar ik wist al snel dat ik niet meer in de supermarkt wilde werken. Toen ben ik door een vriend gevraagd om op zaterdag mee te gaan helpen bij een klusje waar gestraat moest worden. Eerst gewoon stenen aangeven, en op dezelfde dag nog zelf stenen gaan leggen. En toen dacht ik: dit vind ik eigenlijk hartstikke leuk. Daarna ben ik met een andere vriend mee geweest en ook dat beviel me. Toen ben ik opleidingen gaan zoeken. Zo is het begonnen.”
Hoe werd daarop gereageerd?
“Iedereen vond het heel logisch. Mijn familie had er geen moeite mee, ze vonden dit eigenlijk al bij me passen. Ik was altijd al buiten bezig, hielp mee met klusjes en vond het fijn om actief te zijn. Mijn moeder vond het vooral leuk. Zij heeft zelf ook in de bouw gewerkt als timmervrouw.”
Wat maakt de bouw zo leuk? / Wat vind je het allerleukst aan je werk?
“Dat je buiten werkt én ziet wat je maakt. Aan het begin van de dag is er soms niks, en aan het einde staat er echt iets. Dat geeft voldoening. Ik houd ook van de afwisseling: bij Heijmans doe ik elke week weer iets anders. Ik leer continu nieuwe dingen, en dat maakt het werk heel leuk.”
Wat is een moment in je carrièrewaar je trots op bent?
“Dat ik de stap heb gezet om de bouw in te gaan, ondanks dat je nog weinig vrouwen ziet in de infra. Ik ben in een klas vol jongens terechtgekomen en werk tussen alleen maar mannen. En toch ben ik dit gaan doen. Daar ben ik trots op.”
Je werkt nu 1,5 jaar in de bouw. Zijn er dingen die inmiddels makkelijker zijn geworden voor vrouwen – en wat blijft juist hardnekkig hetzelfde? OF Wat zijn de grootste uitdagingen die je als vrouw in de bouw tegenkomt?
“Het grootste verschil is dat ik nu veel meer kan dan toen ik begon. Ik had nul ervaring en nu kan ik in mijn vrije tijd zelfs klusjes doen waarvan ik een jaar geleden niet eens wist waar ik moest beginnen.
Uitdagingen blijven er ook. Sommige klussen zijn fysiek zwaar, vooral tillen. En ik ben kleiner dan de meeste collega’s, dat merk je soms. Maar je krijgt altijd hulp als het nodig is.”
Werk je veel met andere vrouwen samen, of ben je vaak de enige? Hoe is dat?
“Ik ben eigenlijk altijd de enige vrouw op de bouw. Voor mij voelt dat niet raar, ik heb er geen last van. Ik word goed opgenomen in de groep.”
Wie in de bouw inspireert jou?
“Mijn moeder. Zij was een van de eerste opgeleide timmervrouwen in de Achterhoek. Daar is ooit zelfs een krantenartikel over geschreven. Dat vind ik heel inspirerend. Het motiveert me om ook zichtbaar te zijn, zodat andere vrouwen kunnen zien dat dit werk óók voor hen is.”
Als je één ding kon veranderen om de sector (nog) beter te maken voor vrouwen – wat zou dat zijn?
“Dat het taboe eraf gaat. Dat het normaal wordt dat vrouwen in de bouw werken. Dat je niet hoeft te denken: “Kan ik dit wel, want ik ben een vrouw?” maar gewoon: “Ik wil dit, dus ik ga dit doen.” Meer zichtbare voorbeelden helpen daarbij.”
Wat zijn je dromen voor de toekomst?
“Eerst nog een paar jaar grondwerk doen. Dat vind ik nu echt leuk. Daarna wil ik graag uitvoerder worden binnen Heijmans, in de infra. Dat is mijn grote doel.”
Wat zou je willen zeggen tegen meisjes/vrouwen die een baan in de bouw overwegen?
“Gewoon doen! Echt. Niet te veel nadenken over wat anderen ervan vinden. Je weet pas of het iets voor je is als je het probeert.”
Welke boodschap wil je meegeven aan de mannen in de sector?
"Geef vrouwen een kans. Ga niet bij voorbaat denken dat ze iets niet kunnen. Je weet pas wat iemand kan als je haar ook echt de ruimte geeft het te laten zien.”
Loonsverhoging van 4% per 1 januari 2026!
In de cao Bouw & Infra is afgesproken dat je per 1 januari 2026 een loonsverhoging krijgt van 4%. We krijgen signalen dat het niet voor iedereen duidelijk is hoe deze verhoging in het loon wordt verwerkt.
Prestatietoeslag
Je krijgt de loonsverhoging over het ‘vast overeengekomen loon’. Dit is een term uit de cao. Hiermee wordt het garantieloon (het minimale cao-loon) plus de eventueel afgesproken prestatietoeslag. De loonsverhoging geldt dus ook voor de prestatietoeslag.
UTA
De loonsverhoging geldt voor iedereen die onder de cao valt. Hierbij wordt geen onderscheid gemaakt tussen UTA en bouwplaatspersoneel. Dus ook als UTA-werknemer moet jouw salaris met 4% worden verhoogd.
Meer dan het minimum
Ook als jij al meer dan het minimum van de cao verdient, moet jouw salaris met 4% worden verhoogd.
Het gaat niet goed, wat nu?
De afspraak over loonsverhogingen is al jaren hetzelfde. Als het nu niet goed gaat, dan gaat het waarschijnlijk al langer niet goed. Ga als eerste in gesprek met je werkgever. Ook de ondernemingsraad heeft wettelijk een taak om toe te zien op de juiste toepassing van de cao. Je kan ook altijd contact met de FNV opnemen. Stuur dan een mailtje naar uta@fnv.nl of bel ons Contactcenter op 088 368 03 68.
Doorbreek Blue (Mon)days: 8 tips
Feeling blue? Dat kan wel kloppen! Het is vandaag Blue Monday, de meest deprimerende dag van het jaar. Je hebt de gezellige feestdagen en vrije dagen van december achter de rug, en het duurt nog lang voor je weer lekker vrij bent. Voor dry januari doe je je best, maar dat wil ook niet echt lukken, want bier. Net zoals al je andere goede voornemens by the way.
Dit maakt deze maandag voor veel mensen de meest deprimerende dag van het jaar. Als we de Britse psycholoog Cliff Arnall mogen geloven, in ieder geval. Hij bedacht Blue Monday, een 'wetenschappelijke formule' waarmee hij beweerde dat de derde maandag van januari écht de meest deprimerende dag van het jaar is.
Maarrr laat je niet gek maken en breek door de Blue Monday heen met deze tips!
Geef een compliment
Het is heel leuk om een complimentje te krijgen, maar het is eigenlijk nóg leuker om er eentje te geven. Bovendien kun je er, als je er eentje geeft, ook een terug verwachten. Jij blij, je collega of vriend blij. Positive vibes!
Spreek af met een vriend of vriendin
Maandag? Boeie! Ga iets gezelligs doen met een vriend(in)! Ja, oké, het valt deze dagen niet mee om een leuk uitje te vinden. Maar ook thuis kun je er wat van maken! Ga bijvoorbeeld gezellig samen koken of een spelletje spelen, dat kan al wonderen doen voor je humeur.
Lach
Lachen blijft het beste medicijn! Uit onderzoek blijkt dat als je een lach opzet, je vanzelf écht gaat lachen. Dus, stap voor de spiegel en ga los! Begrijpelijk als je dat een beetje ongemakkelijk vindt, het kijken van grappige filmpjes of een goede komediefilm volstaat ook!
Ga naar buiten
Ga zo veel mogelijk naar buiten! Hoe vroeger op de dag je naar buiten gaat, hoe meer blauw licht er in de atmosfeer zit. Dit blauwe licht wordt in de hersenen vertaald naar geluksgevoelens. Als je ook nog een stukje wandelt of fietst ben je helemaal goed bezig, want na dertig minuten bewegen worden we op gelukshormonen getrakteerd. En daar kunnen we weer de hele dag van genieten.
Let there be light
In deze tijd van het jaar hebben we vaak te maken met donkere dagen. En waar we normaal onder de TL balken van het kantoor zaten te werken, zitten veel van ons nu thuis te werken. Hoewel het erg gezellig is om in een donkere kamer te zitten met wat kaarsjes aan, zorg ook thuis voor goede verlichting. Zo weet je lichaam dat het dag is!
Verwen jezelf!
Zit je steeds te denken aan dat ene paar schoenen, dat mooie horloge of dat lekkere, net te dure restaurant op Thuisbezorgd? Gewoon bestellen! (mits je hier niet financieel aan ten onder gaat natuurlijk :)) Want hallo! Wie verdient er nou meer een cadeau dan jij zelf?
Maak plannen
Plan leuke dingen in voor de nabije toekomst! Dat kunnen kleine dingen zijn zoals een avondje stappen (al zal je daar nu niemand tegenkomen), een cursus pottenbakken met je beste vrienden of een project in huis. Maar ook het uitstippelen van een uitgebreide vakantie verder in de toekomst, kan jouw nieuwe energie geven. De voorpret is net zo leuk als de reis zelf!
Ruim je huis/kamer op
Je moet er misschien niet aan denken, maar het gaat je toch echt helpen! Kun jij je helemaal doodergeren aan die ene kast die uitpuilt? Of weet je niet meer waar dat ene cadeau van je oma ligt, waar ze steeds naar vraagt? Dan is dat precies de reden dat het een goed idee is om eens stevig op te ruimen. Al die overbodige rommeltjes de deur uit! Clean house, clean mind.
