Rust is geen luxe, maar een noodzaak
In de wereld van de bouw zijn we gewend aan hard werken, strakke deadlines en veeleisende projecten. Het is een sector die trots is op zijn toewijding aan vakmanschap en hard werk, en terecht. Maar laten we eerlijk zijn: het kan soms overweldigend zijn. De druk van deadlines en het jongleren met verschillende verantwoordelijkheden kan zijn tol eisen wanneer je niet voldoende rust krijgt om te herstellen.
Het wordt vaak over het hoofd gezien, maar juist de hardste werkers zullen het hardst moeten rusten. In dit artikel bespreken we wat je zelf kunt doen om goed te herstellen, maar vooral ook wat je van je werkgever mag verwachten als het hierop aankomt.
Zoals ook iedere topsporter je kan vertellen is rust essentieel wanneer je een grote inspanning verricht. Zonder goed te rusten en herstellen zou een topsporter het niet kunnen bijbenen met de sporters die dit wel doen. Op werkgebied is dit eigenlijk niet anders. Het constant werken onder hoge druk kan zowel fysiek als mentaal uitputtend zijn. Doe dit te lang, en het kan zelfs leiden tot gezondheidsproblemen, verminderde productiviteit en een verstoord evenwicht tussen je werk en privéleven. Om dus te blijven werken op het niveau dat we willen is onze rust pakken geen luxe, maar noodzaak.
Wat kan je doen?
Gelukkig zijn er stappen die je zelf kunt nemen om je rust en herstel te bevorderen. Denk bijvoorbeeld aan het plannen van pauzes tijdens je werk, niet te lang werken zonder verlof op te nemen, niet te vaak overuren maken, en natuurlijk ook voldoende slaap en ontspanning. Het is belangrijk om te onthouden dat rust pakken geen egoïsme is, maar juist een investering in je eigen welzijn en werkprestaties.
Het kan ook zo zijn dat het plannen van pauzes bijvoorbeeld lastig gaat. Of misschien zijn er wel anderen redenen waardoor het lastig is om goed rust te pakken. Je bent niet de enige. Hoewel dit soms als best lastig ervaren kan worden werkt het goed om dit bespreekbaar te maken met je collega’s en leidinggevende/werkgever. Wat niet wordt besproken kan ook niet samen opgelost worden.
De rol van je werkgever
Het is niet alleen je eigen verantwoordelijkheid om te zorgen dat je voldoende rust krijgt. Je werkgever heeft een cruciale rol in het creëren van een ondersteunende werkomgeving. Dit vinden niet alleen wij als vakbond, maar dit staat ook in de wet. Je werkgever is namelijk verplicht beleid te hebben om de risico’s van werkdruk te beperken.
De Arbowet legt de verplichtingen van werkgevers vast met betrekking tot de gezondheid en veiligheid van werknemers. Hierin is ook aandacht voor psychosociale arbeidsbelasting, wat betrekking heeft op stress en werkdruk. De RI&E (dat staat voor risico-inventarisatie en -evaluatie) is een instrument dat werkgevers verplicht zijn te gebruiken om risico's in kaart te brengen en te evalueren. Het bevat ook maatregelen om deze risico's te verminderen. Werknemers hebben het recht om te weten welke risico's er spelen en welke maatregelen worden genomen om hen te beschermen. Dit kan een goede aanleiding zijn voor een gesprek over werkdruk.
Faciliteren van rust
De Arbowet schrijft ook voor dat werkgevers moeten kijken naar een bronaanpak van een probleem. Als jij door een te krappe planning regelmatig moet overwerken, dan beperkt dit jou mogelijkheid om goed uit te rusten. Het is dan de verantwoordelijkheid van je werkgever om te zorgen dat er sprake is van een realistische taakbelasting.
Hetzelfde geldt voor goed kunnen pauzeren tijdens werktijd, niet gestoord worden buiten werktijd of het opnemen van verlof. Merk je dat je hier regelmatig uitdagingen in hebt, dan is het wederom belangrijk om dit bespreekbaar te maken. Dit doe je niet alleen uit eigen belang, maar ook voor je collega’s en de rest van de organisatie. Wanneer iemand uitvalt vanwege werkstress, dan heeft dat namelijk invloed op de hele organisatie.
Noodzaak
Onthoud: rust en herstel zijn geen luxe, maar een noodzaak. Rust pakken gebeurt helaas niet vanzelf, en juist daarom loont het om er bewust mee bezig te zijn. Door hierover in gesprek te gaan kunnen we een sector creëren die niet alleen bekend staat om zijn vakmanschap, maar ook om zijn toewijding aan het welzijn van zijn werknemers.
Heb je vragen of wil je je ervaring delen? Stuur gerust een mail naar uta@fnv.nl .
UTA onderzoek: resultaten bekend
Resultaten UTA-onderzoek: ruim een kwart van de werknemers heeft last van (te) hoge werkdruk
Bereikbaar moeten zijn buiten de geplande werktijd, het (wekelijks) maken van overuren, lange reisuren en in de avond of nacht werken; de uitkomsten van het UTA-onderzoek liegen er niet om. Al deze factoren dragen bij aan de hoge werkdruk onder UTA-personeel. Dit moet anders en kan alleen met jouw hulp. Meld je daarom aan voor de webinar en geef je input op de resultaten en het vervolg.
In de vorige cao Bouw & Infra is afgesproken dat er onderzoek gedaan zou worden naar de ervaringen, wensen en eventuele knelpunten van UTA-werknemers. Dit onderzoek heeft eerder dit jaar plaatsgevonden en is massaal door jullie ingevuld, waarvoor nogmaals dank! Naast de vragenlijst voor werknemers, is er ook een vragenlijst uitgezet onder werkgevers. De afgelopen maanden heeft onderzoeksbureau Berenschot de resultaten geanalyseerd. In dit artikel vind je de belangrijkste uitkomsten.
Uit het onderzoek blijkt dat jullie eerder stoppen met werken voorafgaand aan pensioen, werkdruk en de werk-privébalans de belangrijkste onderwerpen vinden. Voor jongeren zijn overuren een groot punt van aandacht. Niet zo gek natuurlijk, want het werk is zwaar en de dagen zijn lang. Deadlines in het werk en de personeelstekorten spelen daarbij een belangrijke rol.
Overwerk vaak niet geregistreerd en gecompenseerd
Meer dan 80 procent van de werkgevers geeft aan dat werknemers meer werken dan het aantal uren dat is overeengekomen in de arbeidsovereenkomst. 56 procent van het uitvoerende en technische personeel maakt wekelijks overuren. In 24 procent van de gevallen gaat het om gemiddeld 6 uur of meer per week. Bij meer dan twee derde van de werknemers worden overuren niet geregistreerd en bijna 50 procent van de werknemers geeft aan niet te worden gecompenseerd voor overuren. De hoeveelheid niet geregistreerde en niet gecompenseerde overuren is daarmee aanzienlijk. En dat terwijl de cao stelt dat in principe moet worden vermeden dat de UTA-werknemer structureel overuren maakt.
Oorzaak overuren
De reden van deze overuren? Volgens de werknemers zijn het personeelstekorten en een te strakke planning, maar ook een hoog gevoel van verantwoordelijkheid om de gestelde doelen te halen. Werkgevers geven aan dat het halen van deadlines de voornaamste reden van overwerk is (51 procent). Daarnaast zeggen zij ook dat het op eigen initiatief gebeurt en het bij de functie hoort. Momenteel is in de cao bepaald dat overwerk door UTA-werknemers slechts wordt gecompenseerd indien het van aanzienlijke omvang is en gebeurt in opdracht van de werkgever.
Werk-privébalans: behoefte aan andere invulling werkweek
Er blijkt een grote behoefte te zijn aan een andere invulling van de werkweek. 56 procent van de werknemers vindt namelijk dat de werk-privé balans verbeterd moet worden. 29 procent van de werknemers zou graag minder uren willen werken, 22 procent zou meer vanuit huis willen werken en 14 procent zou de werktijden willen veranderen. Naast de vele overuren die gemaakt worden, valt dit ook te verklaren als we kijken naar de arbeidstijden. Bijna 60 procent van de werknemers ervaart werken in de avond, nacht en in het weekend als belastend. Iets meer dan 20 procent ervaart dit zelfs als zeer belastend.
Eerder stoppen met werken
Als UTA-medewerker kun je momenteel gebruik maken van de zwaarwerkregeling als je:
- Direct voor deelname UTA-medewerker bent, valt onder de cao Bouw & Infra en;
- Op 1 juli 2020 of 1 januari 2021 werkte als medewerker onder de cao Bouw & Infra én;
- De laatste 25 jaar minstens
- Vijf jaar werkte als bouwplaatsmedewerker onder de cao Bouw & Infra én
- 20 jaar werkte als medewerker onder de cao Bouw & Infra.
We hebben vaker geluiden gehoord dat er onder UTA-medewerkers de wens bestaat om deze voorwaarden voor UTA-medewerkers te veranderen. Veel UTA’ers vallen nu net buiten de boot. Dat UTA-personeel eerder zouden willen stoppen met werken, blijkt ook uit het onderzoek. Bijna 90 procent van de werknemers zou namelijk eerder stoppen met werken als er een mogelijkheid voor zou zijn.
Druk vanuit werkgevers
Naast de vele overuren, zijn UTA-werknemers ook nog eens lang onderweg. Meer dan 70 procent van de werknemers heeft een reistijd van langer dan een uur per dag. Ook deze uren worden meestal niet vergoed. 70 procent van de werkgevers geeft namelijk aan dat zij geen reisurenregeling hebben voor UTA-werknemers.
En als jullie dan thuis en vrij zijn, worden jullie vaak nog gebeld, gemaild of geappt. Dit geldt voor alle UTA-werknemers, maar de cijfers voor het uitvoerende en technische personeel zijn twee keer zo hoog. 44 procent van de werkgevers geeft aan dat van werknemers wordt verwacht dat ze bereikbaar zijn in hun vrije tijd.
Meer weten over de uitkomsten of het rapport nog rustig nalezen? Download dan hier de onderzoeksresultaten: Onderzoek naar de positie van UTA-werknemers op het gebied van arbeidsvoorwaarden en arbeidstijden in de bouw en infra
Tijd voor minder werkdruk
Bereikbaar moeten zijn buiten de geplande werktijd, het (wekelijks) maken van overuren, lange reisuren en in de avond of nacht werken. Het is heel begrijpelijk dat 90 procent van de UTA-werknemers werkdruk ervaart. Het is tijd voor verandering!
Webinar UTA-onderzoek
Dat er iets moet gaan veranderen is duidelijk. De resultaten van het onderzoek nemen wij natuurlijk mee naar de cao-onderhandelingen, maar wij hebben wel jullie steun en input nodig. Afgelopen 26 september hebben wij een webinar georganiseerd waarin we de resultaten van het UTA-onderzoek voor jullie uiteen hebben gezet, en waarin je in gesprek kon gaan met hoofdonderhandelaar Hans Crombeen.
Zo zorgen wij samen voor betere arbeidsvoorwaarden en uiteindelijk een betere werk- en privé balans voor UTA-medewerkers. Lees hier het verslag van het webinar!
Vragen of opmerkingen?
Heb je vragen, opmerkingen, of wil je iets anders kwijt naar aanleiding van de resultaten uit het UTA-onderzoek? Neem gerust contact met ons op door een e-mail te sturen naar uta@fnv.nl .
Wil je op de hoogte blijven van het cao-traject? Meld je hier aan voor de nieuwsbrief!
Blijf op de hoogte van het cao-traject
Blijf op de hoogte van het cao-traject!
Onderzoek naar knelpunten UTA-werknemers
Onlangs is bekend geworden dat er een onderhandelingsresultaat ligt voor de Cao Bouw & Infra. Een van de afspraken is dat er onafhankelijk en representatief onderzoek gedaan gaat worden naar de positie van UTA-werknemers.
Het onderzoek gaat zich richten op de praktijk in de bedrijven en de ervaringen en wensen van UTA-werknemers met betrekking tot de thema’s arbeidstijden, overuren en reisuren. Het doel hiervan is werknemers gezond en fit te houden en een aantrekkelijke sector te zijn.
Voorwaarden onderzoek
Het onderzoek start uiterlijk begin 2023 en is binnen een tijdsbestek van een half jaar afgerond. Na oplevering van het onderzoek gaan cao-partijen binnen een termijn van drie maanden serieus met elkaar in gesprek over de positie van UTA-werknemers en de eventueel geconstateerde knelpunten.
Voor de onderzoeksopzet gelden de volgende voorwaarden:
- Onafhankelijke en neutrale onderzoeker, instemming van cao partijen,
- De onderzoeker stelt een vragenlijst op naar aanleiding van interviews met cao-partijen, er zijn geen blokkades op vragen,
- Diversiteit aan functiegroepen wordt benaderd voor het onderzoek,
- Cao-partijen kunnen voordrachten doen voor de selectiekaders. De onderzoeker maakt de uiteindelijke selectie, maar houdt rekening met de voorgedragen selectie,
- Anonimiteit van respondenten wordt gegarandeerd,
- Respondenten wordt gevraagd prioriteiten binnen de thema’s aan te geven. Partijen volgen die prioritering.
Overwerk
Er is in het onderhandelingsresultaat een apart stuk gewijd aan het onderwerp overwerk. In de huidige cao is vastgelegd dat in beginsel moet worden vermeden dat een UTA-werknemer structureel overwerkt. Afgesproken is wanneer structureel overwerk wel wordt geconstateerd (binnen functiegroepen), dat cao-partijen met elkaar in overleg gaan over de mogelijkheden om dit overwerk te beperken en om afspraken te maken die voorkomen dat deze tijden gewerkt wordt. Hierbij ligt onder andere ook de betaling van overwerk als bespreekpunt op tafel.
